Շառլ Բոդլեր․Փոքրիկ արձակ պոեմներ․ «Փարիզյան մելամաղձ» շարքից

IMG_0493Պատուհանները

Նա, ով դրսից է նայում բաց պատուհանից ներս, երբեք այնքան բա չի տեսնի, քան թե նա, ով նայում է փակ պատուհանին։ Չկա ոչինչ առավել խորունկ ու խորհրդավոր, առավել առլեցուն, տարտամ ու ակնաթով, քան աշխատանակով լուսավորված պատուհանը։ Այն, ինչ կարելի է տեսնել արևի լույսով, միշտ էլ նվազ հետաքրքրական է, քան այն, ինչ կատարվում է ապակու ետևում։ Այդ մութ կամ լուսավոր խորշում ապրում են կյանքը, երազում է կյանքը, տառապում է կյանքը։

Ալիքվող տանիքների այն կողմում ես նշմարում եմ մի տարեց կնոջ, որն արդեն կնճռոտված է, թշվառ, միշտ իչ-որ բանի վրա կռացած և որը երբեք չի ելնում դուրս։ Նրա դեմքից, նրա հագուստից, նրա շարժումներից, գրեթե ոչնչից ես հորինեցի այդ կնոջ պատմությունը կամ ավելի ճիշտ՝ լեգենդը և երբեմն-երբեմն արտասվելով, ինքս ինձ պատմում եմ այն։

Եթե դա լիներ ողորմ ծերուկ, ես դարձյալ հեշտությամբ կկարենայի հորինել նրա լեգենդը։

Եվ ես պառկում եմ, հպարտ, որ ապրել ու տառապել եմ ինձանից դուրս՝ ուրիշների մեջ։

Թերևս կհարցնեք ինձ․ <<Դու համոզվա՞ծ ես, որ քո լեգենդը միշտ է>>։ Փույթ չէ, թե գուցեև իսկությունը հեռու է ինձանից, քանի որ դա ինձ օգնում է ապրել, զգալ, որ ես կամ և այն, որ ես կա՛մ։

Ապուրն ու ամպերը

Իմ փոքրիկ խենթուկ սիրուհին ինձ ճաշ էր մատուցում, և ես ճաշասենյակի բաց պատուհանից զմայլվում էի այն շարժուն ապարանքներով, աննյութեղենի զարմանահրաշ կառույցներով, որ Աստված արարում է գոլործիներից։ Եվ զմայլանքիս մեջ մտածում էի․ «Բոլոր այս ուրվացնորքները գրեթե նույնքան գեղեցիկ են, որքան աչքերն իմ չքնաղ սիրուհու, որքան իմ հրեշավոր փոքրիկ խենթուկը՝ աչքերով կանաչ»։

Եվ հանկարծ, մեջքիս զգացի բռունցքի մի ուժգին հարված և լսեցի խռպոտ ու հմայիչ մի ձայն, հիստերիկ ու ասես օղուց խզված մի ձայն, իմ թանկագին սիրուհու ձայնը, որ ասում էր․ «Վերջապես ուտելո՞ւ եք ձեր ապուրը․․․ ամպերի՜ վաճառական»։

IMG_1320Նավահանգիստը

Նավահանգիստը հրապուրիչ հանգրվան է կյանքի պայքարից հոգնած հոգու համար։ Երկնքի լայնությունը, ամպերի շարժուն ապարանքը, ծովի խայտաբղետ գունառնությունը, փարոսների ցոլանքը, հրաշալիորեն վճիտ դիտակներ են, որոնք առանց հոգնեցնելու զվարճացում են աչքերը։ Խճճված թոկասարքով նավերի սլացիկ կազմվածքները, որոնց ներդաշնակորեն օրորում է ծովի ծփանքը, օգնում են պահպանելու հոգու մեջ ռիթմի ու գեղեցիկի նուրբ զգացողությունը։ Եվ հետո, այնտեղ կա մանավանդ խորհրդավոր ու ազնվական հաճույքի մի տեսակ՝ նրա՛ համար, ով այլևս չունի ո՛չ հետաքրքրասիրություն, ո՛չ փառատենչություն․ աշտարակին պառկած կամ կռթնած ծովապատնեշին դիտել բոլոր նրանց անցուդարձերը, ովքեր մեկնում են, և նրանց, ովքեր  վերադառնում են, նրա՛նց, ովքեր դեռևս ունեն կամքի ուժ և ճամփորդելու կամ հարստանալու բաղձանք։

 

Реклама
Автор: Արմինե Աբրահամյան Рубрика: Գրադարան

Ճամփորդական օրագիր․ մաս առաջին

IMG_8981Ողջո՜ւյն, Փարիզ

Ի՜նչ խոսք, ամեն մի ճամփորդություն նոր աշխարհ բացահայտելու հնարավորություն է, էս մե՜ծ աշխարհում քո տեղը գտնելու ու ինքդ քեզ ավելի մոտիկից ճանաչելու փորձ)))

Ճամփորդությունից արդեն շաբաթներ են անցել ու տպավորություններս էնքա՜ն շատ են, որ գլխումս ամեն բան իրար է խառնվել։ Հավաքած մեդիաարխիվս դասավորելու հետ մեկտեղ, փորձում եմ ճամփորդական վառ ու անջնջելի տպավորություններս ի մի բերել։ Տեսնենք ի՞նչ կստացվի․․․

Ուրեմն՝ էսպես․․․

Ճամփորդել, անշուշտ, սիրում եմ, բայց ճամփորդական պատրասությունը ամենաչսիրածս գործերից մեկն է, հատկապես, երբ դրան գումարվում է փաստաթղթային անվերջ թվացող վազվզոցը։ Ի՜նչ կլիներ, եթե Լիլիթն ու Շուշանը չօգնեին, Տաթևն ու Ռուզանն էլ կարևոր հիշեցումներ չուղարկեին, ես՝ էս աշխարհից անտեղյակ-անջատվածս, հաստատ գլուխ չէի հանի․․․ Եվ զո՜ւր են նույնիսկ տիար-ամուսնուս կոչերն ու հորդորները՝ ավելի գործնական ու  տեղեկացված լինելու վերաբերյալ․․․ Տեսակ է, չե՛ս փոխի։

Մի խոսքով, բազմաթիվ փակ դռներ ու արգելքներ հաղթահարելուց հետո, հասանք Փարիզ։ Մեծ էր ուրախությունը, երբ Շառլ դը Գոլ հսկա օդանավակայանի սպասասրահում տեսանք ամենահաս Շուշանին ու Փարիզում մեզ հյուրընկալող- բարեկամ՝Ժիրայր Չոլաքյանին։ Մտքումս ասեցի՝ փրկված ենք․․․ Գիշերային Փարիզը վայելելով, պարոն Ժիրայրի հմուտ ուղեկցությամբ, սրընթաց անցանք օդանավակայանից դեպի տուն՝ 40 կմ ճանապարհը։  Մեր հոգնությունը աննկատ թոթափեցինք, երբ տան մուտքի մոտ, ժպիտով ու ջերմությամբ մեզ դիմավորեց Չոլաքյանի ազգությամբ հույն, սակայն արևմտահայերենին քաջատեղյակ կինը՝ Յոհանան (փաստորեն զուր էի մտահոգվում, թե ինչ լեզվով եմ հաղորդակցվելու․․․)։ Յոհաննայի ու նրա աղջիկների պատրաստած յուրօրինակ ու գեղեցիկ սեղանի շուրջ էլ սկիզբ առավ մեր հարազատ ու համերաշխ համակեցությունը։

Յուրաքանչյուրս մեր հարմարավետ  տեղը զբաղեցրինք Չոլաքյանների երկհարկանի, կոկիկ առանձնատանը։ Վաղ առավոտյան՝ նախաճաշի,  երեկոյան՝ միասնական պատրաստությամբ, հունական յուրօրինակ ընթրիքի սեղանի շուրջ, ընտանեկան հավաքները նոր համ ու հոտ էին հաղորդում ճամփորդական խենթ-հագեցած օրվա տպավորություններին։

Արևմտահայերեն-արևելահայերեն, անգլերեն-ֆրանսերեն-հունարեն լեզուների կենդանի խառնարանում, ամենից գրավիչը բոլորիս հասկանալի ու ամենամարդկային՝ սրտի լեզուն էր․․․  Մի գոհունակ ժպիտը, աչքերի փայլը, մարդկային ջերմ գրկախառնությունն ու ձեռքսեղմումը ո՞ր լեզվով կթարգմանվի։

Ողջ հյուրընկալության ընթացքում ամենատպավորիչն ու դիտարկման արժանին Դավթի ու Չոլաքյանների կրտսեր զավակի՝ իննամյա Նիկոլոյի ընկերությունն էր։ Դժվար է ասել, թե ինչ լեզվով էին հաղորդկացվում։ Կարևորը իրար շատ լավ էին հասկանում ու ամենադժվար գործը Դավթին Նիկոլոյի խաղասենյակից դուրս հանելն էր․

-Թողե՜ք, ես խաղում եմ, հոգնացրի՛ք ձեր Փարիզով։ Գնացե՜ք, ես չեմ գալիս․․․

Առանց այս մարդկային կապի հաստատման, ընտանեկան ջերմության, Փարիզն այդքա՜ն հյուրընկալ ու ձգող չէր դառնա․ համոզված եմ։ Մարդկային ծանոթությունն ու նրա ինքնատիպ ներաշխարհի բացահայտումը ամենամեծ հայտնագործությունն է, անջնջելին, ինչով շա՜տ հարուստ էր մեր ճամփորդությունը։

Հ․Գ․

Այսօր էլ այսքանը․․․ Շնորհակալ եմ ընթերցելու համար։

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Իբրև նախաբան․ ֆրանսիական պոեզիա

Յուրաքանչյուր երկիր, շատերիս համար նախ և առաջ ծանոթ ու ձգող է դառնում իր մշակույթի շնորհիվ։ Դեպի Ֆրանսիա ճամփորդությունը, նոր աշխարհի բացահայտում լինելուց բացի, ինձ համար արվեստի ամենաազդեցիկ միջոցին՝ ֆրանսիական գրականությանը՝ նրա խոսքի մշակույթին անդրադառնալու առիթ էր։  Читать далее