Կարդում ենք Իսահակյան

Ավետիք Իսահակյանի օրեր

Նպատակը՝  Ծանոթացում Ավ.Իսահակյանի ստեղծագործություններին:

Խնդիրները՝

4-րդ դասարանում

  • Բառապաշարի հարստացում
  • Բանավոր խոսքի զարգացում. ընդարձակ և համառոտ պատմելու ունակությունների կատարելագործում
  • Դարձվածքների, փոխաբերությունների ու համեմատությունների վերլուծություն
  • Ստեղծագործության բանալի մտքերի առանձնացում, հիմնական ասելիքի՝ գաղափարի վերլուծություն:

Խնդիրները 5-րդ դասարանում

  • Արձակ /առակ, հեքիաթ, պատմվածք/ և չափածո ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները  /բանաստեղծական հանգավորում, ռիթմ/
  • Առակի և հեքիաթի առանձնահատկությունները /նախաբան, վերջաբան/
  • Ստեղծագործության բանալի մտքերի առանձնացում, հիմնական ասելիքի՝ գաղափարի վերլուծություն:

Բովանդակությունը

Ուսումնական մեդիափաթեթ

4-րդ դասարանում

Նուկիմ քաղաքի խելոքները

Եղնիկը

Երջանիկ խրճիթը

Գետակի վրա

5-րդ դասարանում

Արագածին

Ամենապիտանի բանը

Այդ ոչինչը ես եմ

Երգի հրապույրը

Ահմեդի ուղտը

Ով է ապրում

Լրացուցիչ ընթերցանության նյութեր

Առակներ

Հեքիաթներ

Բանաստեղծություններ

Նախագծի ամփոփում

Ստեղծագործությունների մեդիաընթերցումներ, վերլուծություններ։

Իմ ուսումնական աշունը

Նախագիծն իրականացվում է սովորողների աշնանային արձակուրդի ընթացքում՝ հոկտմեբերի 25-29 -ը:

Մասնակիցներ՝ 4-րդ և 5 -րդ դասարանի սովորողներ, ծնողներ:

Նախագծի նպատակը՝ աշնանային արձակուրդները նպատակային, հետաքրքիր և ուսումնական դարձնելն է՝ անկախ գտնվելու վայրից:

Խնդիրները՝

  • Սովորողների մոտ զարգացնել շրջակա միջավայրը, գտնվելու տեղանքը դիտարկելու կարողություններ (դիտարկել, համեմատել եղանակային փոփոխությունները, երևույթները…)
  • Ընդլայնել աշխարհաճանաչողությունը, նոր ընկերներ ձեռք բերել, համագործակցել
  • Զարգացնել հաղորդակցային կարողությունները
  • Հնարավորություն ստեղծել ձեռք բերած ՏՀՏ հմտությունները և դրանք կիրառելու արդյունքում՝ ուսումնական նյութեր պատրաստել, տարածել, ներկայացնել
  • Ընտանիքի անդամներին ներգարվել ուսումնական գործընթացի մեջ
  • Նոր տեղեկություններ հայթայթել, իմացածը ամրապնդել
  • Աշխատանքի ձևերը`
  • Անհատական, ընտանեկան ռադիոընթերցումներ
  • Թարգմանական կամ հետազոտական աշխատանք անհատական նախագծային թեմայի շուրջ:
  • Ստեղծագործական, վերլուծական աշխատանք՝ ընթերցած ստեղծագործության շուրջ:

Առաջադրանքներ

Արձակուրդների ընթացքում տրվող առաջադրանքները ուղղված են և՛ ճամփորդող, և՛ իրենց հանգիստը տանը՝ ընտանեկան միջավայրում անցկացնող սովորողներին:

Ճամփորդական առաջադրանքներ

  • Հարցազրույց վարիր քո նոր ընկերների հետ  Պարզի՛ր թե ի՞նչ գիտեն իրենց բնակավայրի, դպրոցի կամ սովորությունների մասին:
  • Բառարան կազմի՛ր և գրի՛ր այն բառերն ու արտահայտությունները, որոնք մինչև հիմա անծանոթ էին քեզ: Ինքնուրույն կամ ծնողներիդ օգնությամբ դիտարկի՛ր, վելուծի՛ր, ստուգաբանի՛ր դրանք:
  • Հաղորդում պատրաստիր տեղի բնակիչների կամ տեղանքի մասին: Նշի՛ր այն տարբերությունները, որոնք ակնհայտ են:
  • Ճամփորդական օրագիր կազմի՛ր և նկարաշարերի կամ հետաքրքիր, կարճ պատումների միջոցով ներկայացրո՛ւ քո անցկացրած օրը:

Ընտանեկան, ստեղծագործական առաջադրանքներ

  • Դիտարկի՛ր աշնանային բնությունը:
  • Ընտանիքիդ անդամների հետ զբոսնի՛ր աշնանային զբոսայգում և ֆոտոնկարի՛ր աշնանային բնությունը: Ընտրի՛ր ամենագունեղ կամ ամենահետաքրքիր նկարները և վերնագրի՛ր դրանք: Չմոռանա՛ս աշխատանքդ հրապարակել քո բլոգում:
  • Ընտրի՛ր այս աշնանային մեղեդիներից առավել հոգեհարազատը, լուռ ունկնդրի՛ր այն  և փորձի՛ր գրի առնել զգացողություններդ: Կարդա՛ այն ընտանիքիդ անդամների համար: Նույն հանձնարարությունը կարող ես առաջարկել ընտանիքիդ անդամներին:
  • Ծնողներիդ օգնությամբ, ընտանեկան գրադարանից կամ համացանցից աշնանային բանաստեղծություններ ընտրի՛ր: Ամենքդ կարդացեք ձեզ ամենից դուր եկած բանաստեղծությունը և ձայնագրիչի կամ տեսախցիկի օգնությամբ ձայնագրեք ձեր ընտանեկան ընթերցումները։
  • Մեծ, նկարչական թուղթ, ջրաներկ, ջուր ու վիձիններ վերցրո՛ւ և ընտանիքիդ բոլոր անդամների հետ նկարի՛ր այս գեղեցիկ աշնանային մեղեդու հնչյունների տակ: Ստացված նկարը փակցրե՛ք պատին և յուրաքանչյուրդ փորձեք կռահել, թե ի՞նչ տրամադրություն եք պատկերել: Կարող եք նկարի շուրջ փոքրիկ աշնանային պատմություն հորինել:

Անհատական նախագծեր

Հետազոտական նախագծեր

Ուսումնական բլոգումդ ներկայացրո՛ւ քո անհատական նախագիծը և էլ․ փոստի միջոցով ընկերներիդ առաջարկի՛ր միանալ քո նախագծին։ Ընթացքում հրապարակի՛ր արդյունքները, դիտարկումներ և կարծիքներ գրիր քո նախագծի մասնակից սովորողներին։

Ընթերցողական նախագծեր

Համառո՛տ ներկայացրու քո ընտրած ստեղծագործության սյուժեն։ Պատմի՛ր, թե ինչ նոր բան սովորեցիր ընթերցելիս, ստեղծագործության հերոսները ինչո՞վ են քեզ նման կամ տարբեր։

Տեսահալավակի միջոցով գովազդի՛ր քո նախընտրած ստեղծագործությունն այնպես, որ ընկերներդ էլ ցանկանան կարդալ։

Ստեղծագործական նախագծեր

Օրագրապատումների շարք

Ուսումնական բլոգումդ պատմի՛ր քո աշնանային արձակուրդի մասին։ Ներկայացրո՛ւ ամենօրյա մտքերդ, տպավորություններդ։ Կարող ես նաև նկարաշար կցել։

Պատումների շարք

Առաջարկում եմ գրել ստեղծագործական շարադրություններ քո՛ իսկ նախընտրած վերնագրերով և հրապարակել ուսումնական բլոգում։

Առաջարկում եմ նաև հետևյալ ուսումնական նյութերը։ Ծանոթացի՛ր հղումով

Ծանոթացի՛ր ամսագրի համարներին։ Ընտրի՛ր քեզ դուր եկած առաջադրանքները և կատարի՛ր։ Չմոռանա՛ս աշխատանքդ հրապարակել քո ուսումնական բլոգում։

Լեզվաբանական ամսագիր․ Հեղինակ՝ Մարինե Ամիրջանյան և ընկերներ

Հորինում ենք աշնանային պատումներ

Լացող ամպիկը— Նարեկ Սահակյան

Եղնիկի հորթը՝ ամպի փեշերին-Տաթև Սարգսյան

Աշնան վերջին շունչը— Նարեկ Ղարիբյան

Քամին ու տերևը-Աստղիկ Մեղրունի

Մերկ ծառն ու աշնան քամին-Նարե Սարգսյան

Ոսկեզօծ աշունը-Ժամհարյան Սոսե

Քամու համբույրը-Ալեն Հարությունյան

Աշունը և ոզնին-Վահագն Հովհաննիսյան

Անհամարձակ քամին-Նատալի Մնացականյան

Ամբողջը՝ Զատիկ ստեղծագործական բլոգում

Վերլուծություններ

Աստղիկ Մեղրունի- Մայրամուտ, Քամու համբույրը, Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է

Ի՞նչն է ավելի կարևոր…

Դասվարի համար ինչո՞ւ է պարտադիր հետազոտական աշխատանք կատարելը։
Հետազոտական աշխատանքը դասվարին գործելու ազատություն է տալիս և այդ ազատությունը նրան առավել պատասխանատու է դարձնում: Ես կարծում եմ, որ ուսուցչի դերն ավելին է, քան պարզապես երեխային գիտելիքների որոշակի պաշար հաղորդելը: Հետազոտական աշխատանքի միջոցով և շնորհիվ` ուսուցիչը հնարավորություն է ստանում շարունակ վերագտնել ու հաստատել կապը իր աշխատանքի և իր կողմից իրագործվող ծրագրի միջև: Երեխայի համար ստեղծվող աշխատանքը դասվարին մղում է նրան ճանաչելու: Ասել է թե` ուսումնասիրելու, դիտարկելու և ուսուցումն առավել նպատակային դարձնելու:

Ինչպե՞ս է ուսումնական աշխատանքը կապվում սովորողի (դասարանի) ամենօրյա կյանքի հետ։
Վեց տարեկան երեխայի հետաքրքրությունները տեսական նյութի շրջանակներում չեն սահմանափակվում, հատկապես այն դեպքում, երբ այդ նյութը չի կապվում նրա հետաքրքրությունների հետ: Այս իրողությունը ևս մեկ անգամ հաստատում է այն փաստը, որ լավագույն ձեռնարկը կարող է ստեղծել հե՛նց գործող դասվարը` նա, ով ամեն օր աշխատում է երեխայի հետ և նրա հետաքրքրությունները դիտարկելու բազմաթիվ հնարավորություններ ունի: Ուսուցիչ, որը կարող է ուսումնական գործընթացը հաճելի և օգտակար աշխատանքի վերածել, ուսուցման նյութը երեխայի առօրյան դարձնել: Երեխային պարտադրվող գաղափարներով ու սահմանումներով չես դաստիարարակի: Դաստիարակության լավագույն միջոցը նրան ազատության ու աշխատանքի միջոցով ինքնաճանաչողության մղելն է: Գլխավոր սկզբունքը սովորողին գործունեության միջոցով հայտնագործություններ կատարելու բերկրանքից չզրկելն է:

Օրինակ` մենք բնագիտության հետ առնչվում ենք ոչ թե դասագրքերի միջոցով, այլ տնկիները խնամելով ու ջրելով, բակը մաքրելով, աղբը գետնին չթափելով, թռչուններին կերակրելով, մեր աչքին տեսանելի ու առավել տպավորվող երևույթները դիատարկելու, հետաքրքրաշարժ փորձեր կատարելու, դրանք քննարկելու, բաղադրիչները փոփոխելու միջոցով, հայրենագիտությունը ճամփորդելու և մեր փողոցն ու քաղաքը ճանաչելու հրաշալի միջոց է: Հաշվել ու խնդիրներ լուծել սովորում ենք գնումներ կատարելու, մեզ հետաքրքրող նյութերն ու իրերը համեմատելու, ավելացնելու ու պակասեցնելու, հավասար կամ անհավասար մասերի բաժանելու և բազմաթիվ այլ միջոցներով: Իսկ տառե՞րը. մեզ համար տառերը կերպարներ ու պարզապես մեզ ծանոթ բառերի հնչյուններն են, որոնք մենք երգում, նկարում, ծեփում, թխում, քանդում ու հավաքում ենք կամ էլ կտրատում ու սոսնձում`ինչպես խաղալիքը կամ տոնածառը: Այս ամենն, իհարկե, երգ ու պարի, խաղի ու ծեսի, ռուսերեն և անգլերն լեզուների անբաժան ուղեկցությամբ:

1 օրվա նախապատրաստական աշխատանքում ո՞րն է հետազոտականը։

Հեղինակային ծրագրի մշակումն ու փորձարկումը ամենօրյա հետազոտական աշխատանքի նախադրյալն է: Օրվա առաջին մասը` երեխաների հետ աշխատանքն է թելադրում հետագա գործունեության ընթացքը: Ի հայտ են գալիս խնդիրներ, ծնվում են նոր մտքեր, մեթոդներ, որոնց իրագործումը իմ աշխատանքային հաջորդ օրվա նյութն է դառնում: Հետազոտող ու հետաքրքրասեր ուսուցչի համար ամենամեծ գայթակղությունը անելիքների մոլորեցնող բազմազանությունն է, որը կարող է շեղել կոնկրետ նպատակից ու սկսած գործը ավարտին չհասցնել: Ուստի ամենօրյա աշխատանքն օգնում է կենտրոնանալ կոնկերտ խնդիրների վրա և փոքրիկ խնդիրները լուծելով հասնել ընդհանուր նպատակի: Այս պրոցեսն ավելի ծանրակշիռ է դարձնում աշխատանքի արդյունքը, որովհետև ամենօրյա որոնողական աշխատանքը նոր մտքի, նյութի, և նորանոր հմտությունների ձեռքբերման ճանապարհ է, որի արդյունքում ծնվում են համակարգչային ուսումնական խաղեր, թատերական խաղերի սցենարներ, ծեսերի բեմականացումներ` ուսումնական նախագծեր, կարճ ասած` հետքրքիր դասեր, որոնք երեխային ստիպում են առավոտյան վաղ արթնանալ ու շտապել դպրոց:

Սովորողների հետազոտական-ստեղծագործական աշխատանքը, ՏՀՏ հմտությունների զարգացումը ինչպե՞ս են խթանվում-պարտադրվում։

Մշտապես ստեղծագործական, աշխատանքային մթնոլորտում ապրող, ժամանակակից տեխնիկական միջոցներն անընդհատ գորածածող երեխայի համար լավագույն խթանը հենց այն միջավայրն է, որտեղ ուրիշներից սովորելու, յուրօինակ մտածելու, ձեռք բերած կարողությունները գործի դնելու և դրանք ցուցադրելու բազում հնարավորություններ կան: Այս գործունեությունն անտարբեր չի թողում նաև սովորողների ընտանիքի անդամներին, ովքեր աննկատ ինտեգրվում են աշխատանքային պրոցեսին: Տնային առաջադրանքները, արձակուրդների ընթացքում կիրառվող հեռավար ուսուցման առաջադրանքներն էլ իրենց հերթին շեշտում են անհատական տեխնիկական միջոցների ձեռքբերման կարևորությունը: Այժմ, ձմեռային այս ձգձգվող արձակուրդը մեզ համար ձանձրալի ժամանակահատվածի չի վերածվի, որովհետև հունվարյան ստուգատեսին պատրաստվելու շատ ու շատ աշխատանքներ ունենք: Այս ստուգետսը ևս մեկ հնարավորություն է տալիս զարգացնելու տեխնիկական հմտությունները, իսկ նրանց, ովքեր դեռևս չունեն անհատական ՏՀՏ միջոցներ, հուշում է որ ժամանակն է շուտափույթ ձեռք բերել:

Ո՞րն է դառնում սովորողի ուսումնական աշխատանքի արդյունքը, որը կարող է ուրիշների կողմից կիրառվել (արտադրողական աշխատանք)։
Ցանկացած աշխատանք ավելի է արժևորվում, երբ օգտակար է դառնում նաև ուրիշների համար: Մենք ուսումնական պրոցեսում հաճախ ենք կիրառում մեր ընկերների ստեղծած ուսումնական նյութերը, ծանոթանում նրանց փորձին և ձգտում մեր աշխատանքը ուրիշների համար օգտակար դարձնել: Այս կիսամյակի ընթացքում ավարտին ենք հասցնելու երեխաների կողմից հորինված պատմությունների նկարազարդված էջերը, աշխատանքի ընթացքում կիրառված մեթոդների նկարագրությունները, տառերի նկարազարդումները, լուսանկարները, Ամանորյա էլեկտրոնային բացիկները, դասարանական օրացույցը, որոնք տոնական հաճելի ու անսպասելի նվերներ կդառնան բոլորիս համար: Հուսով են, որ հունվարյան ստուգատեսի ընթացքում մենք հնարավորություն կունենանք ցուցադրելու առավել հաջողված աշխատանքները:
 
Ի՞նչ է տալիս դասվարին հետազոտական-ստեղծագործական աշխատանքը, ինչպե՞ս է նոր հմտությունների յուրացումն անդրադառնում ուսուցման որակի վրա։

Ստեղծագործական-հետազոտական աշխատանքն անընդհատ նորացնում է մասնագիտական զինանոցը և ամենօրյա աշխատանքը վերածում է հաճելի գործունեության, որտեղ սովորող և սովորեցնող հարաբերությունները փոխարինվում են գործընկերային հարաբերությունների: Ինձ համար հետազոտական աշխատանքն ամենից առաջ հաղթահարում է, որն օգնում է կայանալ որպես մասնագետ և ամենակարևորը` չձանձրացնել երեխաներին: Ես կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր ուսուցչի համար ամենից արժեքավոր գնահատականը երեխաների հարգանքն է և այն ուրախությունը, որն ամեն առավոտ տեսնում ես նրանց աչքերի փայլում: Ուսուցման որակի բարձրացման լավագույն երաշխիքը ոգևորվածության ու հետաքրքրասիրության փոխանցումն է: Հետաքրքրասիրություն, որը մղում է նորանոր հայտնագործությունների, ոգևորվածություն, առանց որի որևէ գործ անել չի հաջողվի:

Ժամանակը երբեք տեղում չի կանգնում: Այն շարունակ առաջ է ընթանում` հաստատելով զարգացման նոր չափանիշներ ու հասարակական նոր արժեհամակարգ: Այս ամենն իհարկե, հանգեցնում է նաև կրթության ոլորտում իրականացվող մեթոդների և զարգացման չափանիշների փոփոխություններին: Ժամանակի պահանջներին չհամապատասխանող կրթական ծրագրերն ու դրանք իրագործող մասնագետները չեն կարող հաջողել, քանզի «հնացած» գիտելիքներն ու հմտությունները շատ արագ դուրս են մղվում կյանքի իրական ռիթմից` անխուսափելի հետընթաց ապահովելով նաև իրենց հետևորդներին: Ես համոզված եմ, որ նոր սերդի հետ անընդհատ չնորացող, ունեցած փորձը նոր հմտություններով թարմացնել չփորձող ուսուցիչը չի կարող ապագայի կրթության պատվերը կատարել:

Աշնանային մանկավարժական ճամբարի աշխատակարգ

Աշխատանքային ուղղություններ

Նոյեմբեր ամսվա նախագծեր

Կլոր սեղան-քննարկում՝ Վանո Սիրադեղյան

Արևմտահայ բանաստեղծներ՝ ընթերցումներ

Թատերգության դիտում՝ Լևոն Շանթ՝ Ճամբուն վրայ- առկա

Նախագծերի վերամշակումներ

Միջավայրի խնամք

25 Երկուշաբթի

09:00-14:00 Աշխատանք ֆիզիկական միջավայրում

Միջավայրի խնամք

Նոյեմբերյան նախագծերի մշակում

26 երեքշաբթի

Առցանց աշխատանք

Հոկտեմբերյան նախագծերի ամփոփում:

«Ուսումնական աշուն» նախագծի մշակում:

27 չորեքշաբթի

Առցանց աշխատանք

Էլ․ փոստի ստուգում, մենթորական աշխատանքի հաշվետվության հրապարակում։

Մասնակցություն մանկավարժական խորհրդի առցանց հավաքին։

28 հինգշաբթի

Աշխատանք ֆիզիկական միջավայրում

Թատերգության դիտում՝ Լևոն Շանթ՝ Ճամբուն վրայ։

29 ուրբաթ

Առցանց աշխատանք

Հեռավար դասերի նախապատրաստական աշխատանքներ, ուսումնական փաթեթների մշակում։

Աշուն

Աշնան օրերն են հասել,
Իջել է ամպը սարին,
Եւ հրաժեշտ է ասել,
Կռունկը մեր աշխարհին:

Բարդին էլ չի սոսափում
Արագիլի թեւի տակ,
Դեղին թերթեր է թափում
Առվակի մեջ կապուտակ:

Կարմիր խարույկ է կարծես
Ծեր տանձենին անտառի,
Թվում է, թե մոտ վազես,
Ձեռք ու ոտքդ կվառի…

Քամին շատ էր թափառել,
Պարապ-սարապ թեւը կախ,
Բայց արդեն գործ է ճարել,
Տեսեք ինչքան է ուրախ:

Առաջադրանքների փաթեթ 18-22 հոկտեմբերի

5.2 դասարան

18 երկուշաբթի

1.Տրված բառազույգերից որո՞նք հոմանիշներ չեն։

անաղարտ-մաքուր

բերդ-ամրոց

վեմ-ժայռ

տաղանդ-բանաստեղծ

2.Ի՞նչ է նշանակում ծեգ բառը։

արեգակ, լուսաբաց, գող, դալար։

3.Ո՞ր տարբերակի բառերը հականիշներ չեն։

վառել-մարել

կառուցել-քանդել

ալեհեր-ալեկոծ

հարազատ-օտար

4.Ո՞ր բառում են հնչյուններն ու տառերը հավասար։

ընձուղտ, երկուշաբթի, լուսնկա, անձրև

5․Ո՞ր բառն է սկսվում ձայնավոր հնչյունով։

համերգ, ուրբաթ, ոսկեթել, յուրաքանչյուր

6.Ո՞ր բառի բացատրությունն է սխալ։

սողնակ- դուռը փակելու ձող

խորտիկ-ընտիր կերակուր

ճարտար-մի կերպ վտանգից ազատված

7.Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված։

գլուխ պահել- հուսահատվել

ձեռք մեկնել-հիասթափվել

մատով ցույց տալ- նշանավոր մարդ համարել

մեծ կտորը ականջը թողնել- կտոր-կտոր անել

8.Ո՞ր բառակապակցության ընդգծված բառը փոխաբերական իմաստով գործածված չէ։

ճախրող փիրուզե թիթեռներ

ոսկեթև մեղուներ

սոխակների մետաքսահյուս բներ

հոգնած ուղտերի քարավաններ

9․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է ընդգծված ե-ն արտասանվում է։

արևելք, կիսաեփ

աներկյուղ, համերկրացի

խմբերգ, ինքնաեռ

ամենաերջանիկ, ժպտերես

19 երեքշաբթի

Ներբեռնի՛ր և կատարի՛ր առաջադրանքները։

20 չորեքշաբթի

Կարդա՛ տեքստը և գրավոր պատասխանի՛ր հարցերին։

Խորխե Բուկայ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա»։

Երբ ես փոքր էի, պաշտում էի կրկեսը, և կրկեսում ամենից շատ գազաններն էին ինձ դուր գալիս: Ինձ հատկապես փիղն էր գրավում, որը, ինչպես հետո իմացա, նաև մյուս երեխաների սիրելին էր:

Ներկայացման ժամանակ այդ հսկայական վայրի կենդանին ցուցադրում էր իր անասելի քաշը, ուժը, չափսերը… Բայց իր ելույթից հետո մինչև հաջորդ ելույթի սկիզբը նա շղթայված էր, շղթայի մի ծայրը կապված էր փղի ոտքին, իսկ մյուսը` գետնի մեջ խրված ցցին:
Այն ընդամենը փայտի մի կտոր էր, որ միայն մի քանի սանտիմետր էր խրված հողի մեջ: Չնայած շղթան հաստ էր և ամուր, ինձ համար ակնհայտ էր, որ այդպիսի կենդանին, որն ընդունակ է ծառեր արմատախիլ անելու, հեշտությամբ կարող էր այդ ցիցը հանել ու փախչել:
Ինձ համար հանելուկ էր մնացել` ի՞նչն էր նրան պահում, ինչո՞ւ նա չէր փախչում:
Երբ դեռ հինգ-վեց տարեկան էի, հավատում էի մեծահասակների իմաստնությանը: Չեմ հիշում` այս հարցերը ես տվեցի ուսուցչի՞ս, հայրիկի՞ս, թե՞ հորեղբորս: Նրանցից մեկն ինձ բացատրեց, թե փիղը չի փախչում, քանի որ  վարժեցված է:
Այդ ժամանակ ես տվեցի միանգամայն ակնհայտ հարց. «Եթե փիղը վարժեցված է, էլ ինչո՞ւ են նրան շղթայում»:
Հիշում եմ, որ ոչ մի բավարար պատասխան չստացա: Ժամանակի ընթացքում մոռացա փղին էլ, նրա հետ կապված հարցերն էլ և այդ մասին հիշում էի միայն մարդկանց շրջապատում, ովքեր գոնե մեկ անգամ այդ հարցն իրենց տվել են:
Մի քանի տարի առաջ հայտնաբերեցի, որ, հուրախություն ինձ,  բավականին խելացի մի մարդ գտել է հարցի պատասխանը` կրկեսային փիղը չի փախչում, որովհետև նա մանկուց կապված է նմանատիպ ցցի:
Աչքերս փակեցի և պատկերացրի ցցին կապված նորածին անպաշտպան փղին: Վստահ եմ, որ այն ժամանակ փղիկն ամբողջ ուժով ձգվել է` փորձելով ազատվել: Բայց, չնայած  ջանքերին, ոչինչ չի ստացվել, քանի որ ցիցն այն ժամանակ բավականին ամուր է եղել:
Պատկերացնում էի, թե ինչպես է նա երեկոյան ուժասպառ ընկնում, իսկ առավոտյան փորձում նորից ու նորից… Մինչև, իր համար սարսափելի մի օր, նա հնազանդվել է իր ճակատագրին՝ ընդունելով սեփական անզորությունը:
Այդ հսկա և հզոր փիղը կրկեսից չի փախչում, քանի որ խեղճը կարծում է, թե չի կարող:
Նրա հիշողության մեջ մնացել է անզորության այն զգացողությունը, որն ապրել է ծնվելուց անմիջապես հետո:
Եվ ամենավատն այն է, որ այդ հիշողությանը նա երբեք չի կասկածում:
Նա այլևս երբեք չի փորձել իր ուժը կիրառել:
-Այսպիսին է կյանքը, Դեմիան: Բոլորս էլ ինչ-որ բանով նման ենք կրկեսի փղին. այս կյանքում մենք կապված ենք հարյուրավոր ցցերի, որոնք սահմանափակում են մեր ազատությունը:
Ապրում ենք` համարելով, որ «չենք կարող» անել բազում գործեր, ուղղակի, որովհետև, շատ վաղուց, երբ դեռ փոքր էինք, փորձել ենք ու չենք կարողացել:
Այն ժամանակ վարվել ենք այս փղի նման, մեր հիշողության մեջ գրանցել ենք այսպիսի հրահանգ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում և երբեք չեմ կարողանա»:
Մենք մեծացել ենք այս հրահանգով, որն ինքներս ենք մեզ տվել, և դրա համար էլ երբեք չենք փորձել ցիցը հանել:
Երբեմն, շղթայի ձայնը լսելիս, հայացք ենք ձգում ցցին և մտածում.
Չեմ կարողանում և երբեք էլ չեմ կարողանա:
…. Եվ միակ ձևը պարզելու, որ դու  կարող ես ինչ-որ բանի հասնել, նոր փորձ անելն է, որի մեջ կներդնես քո ամբողջ ոգին:

Հարցեր և առաջադրանքներ:
Ինչի՞ մասին է պատմվածքը:
Ի՞նչ է սովորեցնում այս ստեղծագործությունը:
Նմա՞ն ես այդ փղիկին:
Բառարանի օգնությամբ գտիր տրված բառերի հոմանիշները` հսկայական, ամուր, ակնհայտ, անասելի, խելացի, ջանք, բազում:

Աղբյուրը՝ Երանուհի Խլղաթյանի բլոգ։

21 հինգշաբթի

Հղումով կարդա՛ Համո Սահյանի բանաստեղծությունները և աշնանային բառակապակցություններ դո՛ւրս գրիր։

Աշուն

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է

Քամու համբույրը

Մշուշների շղարշի տակ

Անտառում

Ժայռից մասուր է կաթում

22 ուրբաթ

Կատարի՛ր առաջադրանքները։

Տե՛ս հղումը

Առաջադրանքների փաթեթ 18-22 հոկտեմբերի

4-րդ դասարան

Երկուշաբթի 18

Տեքստային աշխատանք <<Ծիրանի ծառը>> պատմվածքի շուրջ։

Պատմվածքից դուրս գրել ծերուկ Հենդերսոնին բնութագրող հատվածները։

Բացատրի՛ր այս միտքը։

Իհարկե՛ լավ կլիներ, որ ծիրանները հասած լինեին։ Նրանք վախենում էին Հենդերսոնից, վախենում էին մեղքից, բռնվելու վտանգից և հանցանքից, վախենում էինք, որ մի քիչ շուտ են եկել, և ծիրանները կարող են խակ լինել։

Տղաները աչալրջությամբ շրջապատեցին ծառը։ Նրանց սրտերում վախի ու հույսի խառնուրդ կար։ Եթե նույնիսկ ծիրանները խակ լիենին, գործի էությունը չէր փոխվում․ նշանակություն չուներ՝ իրենք հասա՞ծ ծիրանի գողության էին եկել, թե՞ խակ։

Երեքշաբթի 19

Ընդարձակի՛ր նախադասությունները՝ հնարավորինս շատ բառեր ավելացնելով։

Անձրևը կտրվել է։

Երկինքը մաքուր է։

Արևը փայլում է։

Օրը տաք է։

Բակը գեղեցիկ է։

Ծառերը ծաղկել են։

Ծաղիկները բացվել են։

Բակը կանաչել է։

Երեխաներն աղմկում են։

Անվանի՛ր մեկ բառով։

թռչունների խումբ

գայլերի խումբ

ձիերի խումբ

միասին նույն օրը ծնված

և՛ ջրում, և՛ ցամաքում ապրող   

ցողը ցուրտ ժամանակ

Տրված արմատներով նոր բառեր կազմի՛ր։

սենյակ, ցուցակ, արժեք, դարակ, լույս, թանկ, որակ։

Տրված վերջածանցներով նոր բառեր կազմի՛ր։

որդ, ական, իչ, ուհի, իկ, անոց։

Ուշադի՛ր կարդա և լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։

Կես—ր էր: Եղնիկը մի քիչ զմրու—տ խոտ անուշ արեց, լողաց սա—նորակ գետակում, ապա մտավ անտառ: Պա—կեց զովասուն ծառերի ստվերում: Անտառի անդո—ությունը ձանձրացրեց նրան: Հասակակից մեկը չկար, որ հետը խաղար և —գներ փարատելու մենակությունը:

Հանկար— արևի մի շող թափանցեց հովից —րորվող ծառերի արանքից: Եղնիկը —ստեց տեղից և փոր—եց բռնել շողիկը: Բայց նա փախավ, և եղնիկը չկարողացավ —րսալ նրան:

Եղնիկը թ—կոտում էր արևազ—ծ դաշտում, փորձում էր բռնել շողը: Իսկ շողն իր հերթին մերթ հպվում էր եղնիկին, մերթ արագորեն անհետանում:

Այսպես ամեն օր միջօրեի շողիկը գալիս և խաղում էր մատղաշ եղնիկի հետ:

Չորեքշաբթի 20

Կարդա՛լ <<Մշուշների շղարշի տակ>> բանաստեղծությունը և կատարե՛լ առաջադրանքները։

Հայոց լեզու 4 աշխատանքային փաթեթից կատարել 22-րդ էջի առաջադրանքները։