ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ ԵՎ ՂԱԶԱՐՈՍ ԱՂԱՅԱՆ (Ասլան ապերն ու Ասլան բալան)

downloadՂազարոս Աղայանի և Հովհաննես Թումանյանի միջև ընդհանուր շատ բան կար: Նրանք երկուսն էլ գյուղից են դուրս եկել: Գյուղից փոխադրվում են քաղաք, սակայն մեկը փախչում է հոր տանից, մյուսը, ընդհակառակը, հոր միջոցով փոխադրվում է Ջալալօղլի և ապա՝ Թիֆլիս՝ ուսման ծարավը հագեցնելու համար: Ապա մեկը տպարանից, մյուսը կոնսիստորիայից շարունակում են իրենց սիրելի գրական գործը: Երկուսն էլ քաղաքից են կին առնում, երկուսն էլ ծանրաբեռնված են ընտանիքով. Աղայանը ասպնջական կյանքով է ապրում, Թումանյանը իր մշտական բնակավայրը հաստատում Թիֆլիսում:
Ղ. Աղայանը կապը գյուղից չի կտրում մինչև իր կյանքի վերջը, գյուղի հոգսերն է քաշում, գյուղում եղած տարիներին նրա տունը դառնում է մի կուլտուրական վայր, որտեղ գյուղացիք լսում են նրա խոսքն ու զրույցը: Читать далее

Реклама

Ամբողջ աշխարհում նրանք իրար ամենամոտ մարդիկ են. Հովհաննես Թումանյան և Ղազարոս Աղայան

Թումանյանի մոտ ծանոթացա Ղազարոս Աղայանի հետ, որ գալիս էր հայրական գյուղից, ուր նա ապրում էր այդ ժամանակ: Հաստ պալտո հագած, վալենկաներով, կալոշներով, գյուղից` ուղղակի Օհաննեսի մոտ: Նրանք ջերմաջերմ գրկախառնվեցին, համբուրվեցին, կարծես երջանկացան իրար տեսնելով: Շատ նման էին նրանք իրար. երկուսն էլ միևնույն ատաղձից, հայ ժողովրդի նյութից կերտած և միևնույն ոճով ձևավորված: Նաև մեծ մտերմություն տեսա նրանց միջև, իսկ հետագա տարիներում համոզվեցի, որ ամբողջ աշխարհում նրանք իրար ամենամոտ մարդիկ են: Օհաննեսը նրան կոչում էր «Ասլան ապեր», նա էլ Օհաննեսին` «Ասլան բալասի». հետո, երկուսով ծիծաղելով, ասում էին. «Էլ ո՜վ կարող է մեզ հաղթել»:

Ավ. Իսահակյան

Հետաքրքիր դրվագ Աղայանի և Թումանյանի կյանքից

1900-ական թթ. սկզբներին սրվել էին հայ-թաթարական հարաբերությունները: Թումանյանը, իր հետ վերցնելով ամենամտերիմ ընկերոջը՝ Ղազարոս Աղայանին, գնում է Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախ գավառ՝ բանակցությունների: Կողմերից ոչ մեկը չի ուզում զիջել: Թուրքերից մեկն առաջարկում է. «Թող ձեզնից մեկը կոխ բռնի մեր փահլևանի հետ: Թե դուք հաղթեք` ձեր ուզածով լինի, թե մենք՝ մեր ուզածով»: Խեղճ Թումանյանը, որ մի նրբիրան մարդ էր, անհանգստանում է: Բայց անմջապես տեղից կանգնում է հաղթահասակ Աղայանը և թավ մորուքն սպառնագին առաջ ցցելով ասում. «Բերեք ձեր փահլևանին»:
Մեյդան են բերում մի ջլապինդ հսկայի: Սկսվում է մենամարտը: Հուզմունքից քրտնաթոր Թումանյանը մի գլուխ բացականչում էշ. «Ղազար ջան կեռ տուր, Ղազար ջան կեռ տուր…», Աղայանի համբերությունը հատնում է. «Դե հերիք է, էլի, Հովհաննես, դու ինձանից վեր գցած թուրք ուզի»: Ասում է Ղազարն ու գետնով տալիս թուրքին:

 Լսե՛ք նյութի ձայնագրությունը 

Հանգստյան օրերի առաջադրանք

Այս տեսանյութը Հովհաննես Թումանյանի մասին է։ Դիտե՛ք և կարծիքները, հարցերի պատասխանները  հրապարակեք ձեր բլոգներում։

Հարցեր

Ի՞նչ սովորեցիք տեսանյութը դիտելիս

Ի՞նչ նոր բան իմացաք Թումանյանի մասին

Ո՞րն էր ամենամեծ բացահայտումը

Եթե դուք հանդիպեիք Թումանյանին, ի՞նչ հարց կուղղեիք նրան։

Ամփոփում

Մարիաննա Մանուկյան

Արմեն Քոչարյան

Կարինա Մանուկյան

Առաջադրանք 28․02-07․03

Հովհաննես Թումանյան- մեդիափաթեթ

Մանկական բանաստեղծություններ

<<Մանուկն ու ջուրը>>

<<Փիսիկի գանգատը>>

<<Կանանչ ախպեր>>

<<Թռչունի մտածմունքը>>

<<Ծաղիկները>>

<<Ամպն ու սարը>>

<<Արագիլ>>

<<Տերևաթափ>>

<<Առավոտ>>

Հեքիաթներ

<<Բարեկենդանը>>

<< Սուտլիկ որսկանը>>

<<Անհաղթ աքլորը>>

<<Ճամփորդները>>

<<Խելոքն ու հիմարը>>

<<Սուտասանը>>

Ընտրել Թումանյանի նշված ստեղծագործություններից մեկը և ներկայացնել․ խրախուսվում են խմբային, ընտանեկան նախագծերը։

Ներկայացման ձևերը

  • Շարժումի թատրոն /մնջախաղ/
  • Տիկնիկային խաղ
  • Ստվերային թատրոն
  • Մատնային թատրոն
  • Դերային խաղ
  • Խոսքի թատրոն
  • Կարաոկե- /նկարաշար՝ գրավոր խոսքի և ընթերցման ուղղորդությամբ/
  • Նկարչական թատրոն / ստեղծագործության մեկնաբանություն այլընտրանքային  նկարչությամբ և խոսքի միջոցով

 

Մեր Թումանյանը․ մեդիափաթեթ

Բանաստեղծություններ ՝ սովորողների ընտրությամբ և ներկայացմամբ

<<Աղբյուր>> Ասյա Միրզոյան և մայրիկ

5․1 դասարան

<<Հոգուս հատոր>> խմբային ընթերցում

Աստղիկ Խաչատրյան, Մարիաննա Մանուկյան, Ժենյա Մկրտչյան

<<Հայոց լեռներում>>

Ընտանեկան ընթերցում․ Սաթինե Տեր-Պետրոսյան

<<Ամենից լավ տունը>>

Թերեզա Հակոբյան

Էդիկ և Պետիկ Հարությունյաններ

<<Հրաժեշտ>>

Մարիաննա Մանուկյան

<<Համերգ>> Մարիա Ոսկանյան

<<Ամպն ու սարը>>— Լուիզա Եղիազարյան․ 4․2 դասարան

Առաջադրանք 13․02

Վերլուծել Թումանյանի տրված քառյակները։ Վերլուծությունները հրապարակել բլոգներում։

Մեր գանձերը միշտ կան առատ,
Մեր հաճույքներն անվե՜րջ, անհատ,
Չի հասկանում` ոնց վայելի,
Դժգոհ է զուր ամեն մի մարդ:

***

Ամեն անգամ Քո տվածից երբ մի բան ես Դու տանում,
Ամեն անգամ, երբ նայում եմ, թե ի՜նչքան է դեռ մնում,
Զարմանում եմ, թե` ո՛վ Շռայլ, ի՜նչքան շատ ես տվել ինձ,
Ի՜նչքան շատ եմ դեռ Քեզ տալու, որ միանանք մենք նորից:

Նվարդի հուշերից

Հայրիկը երեխաների անունները դնում էր հատուկ խնամքով: Հիշում եմ, նորածին աղջկա Սեդա անունը գտնելու համար պատմական գրքեր էր նայում, և կարծեմ 19-րդ դարի իշխանուհու անուն է: Լևոն Շանթին այդ անունը շատ դուր եկավ և նա էլ այդ անունով իր «Հին աստվածների» հերոսուհուն կնքեց:
Մեր անուններից երեքը Թաֆֆու «Սամվելից» է առնված` Մուշեղ,Աշխեն, Նվարդ: Արեգի անունը դրել է Ղազարոս Աղայանը. հայրիկն Աղայանին գրել էր, թե մի երեխա էլ ավելացավ, և ստացել պատասխան. թե աղջիկ է, անունը դիր Արեգնազան, թե տղա է` Արեգ:
Մյուս տղաների անունները` Արտավազդ և Համլիկ, հայրիկն իր դրամաներից է վերցրել: Читать далее