Կրիան արծվին երկնքում տեսավ, և ինքն էլ ցանկացավ թռչել: Նա արծվին խնդրեց՝ ինչ գնով էլ լինի, իրեն էլ թռչել սովորեցնի: Արծիվն ասաց, որ դա անհնար բան է, բայց կրիան համառեց ու թախանձեց: Արծիվն ստիպված նրան բարձրացրեց երկինք և այնտեղից բաց թողեց մի ժայռի վրա: Կրիան ջախջախվեց, կտոր-կտոր եղավ ու շունչը փչեց:
Առակն այն մասին է, որ շատ մարդիկ, մրցակցելու ծարավով տարված, չեն լսում խելացի խորհուրդը և իրենք իրենց կործանում են:
Դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը և բացատրի՛ր։
Բացատրի՛ր «շունչը փչել» դարձվածքը։
Լրացո՛ւ բաց թողնված տառերը։
Կր-ա, ա-ծիվ, խոր-ուրդ, կո-ծանել, մար-, բար-ր։
Ի՞նչ ցանկացավ անել կրիան, երբ երկնքում տեսավ արծվին։
Ինչպե՞ս պատասխանեց արծիվը կրիայի խնդրանքին։
Ինչպե՞ս ավարտվեց կրիայի թռչելու փորձը։
Ո՞րն է այս առակի հիմնական իմաստը կամ խրատը։
Տեքստից դո՛ւրս գրիր 3-ական՝
բայ (գործողություն ցույց տվող բառ),
գոյական (առարկա, երևույթ, կամ անձ ցույց տվող բառ),
ածական (հատկանիշ ցույց տվող)։
Ըստ քեզ՝ արծիվը ճի՞շտ վարվեց, որ կատարեց կրիայի խնդրանքը։
Ի՞նչ խորհուրդ կտայիր կրիային, եթե նրա ընկերը լինեիր։
Առյուծը գիշատիչ կենդանի է: Նա ապրում է կիսաանապատներում և անապատներում: Հասուն առյուծի մարմնի երկարությունը մոտ երկու մետր է, պոչի երկարությունը՝ մինչև մեկ մետր: Նա կշռում է երկու հարյուր հիսուն կիլոգրամ: Առյուծը գիշերային կյանք է վարում: Մսակեր է: Առյուծին համարում են անտառի արքա, ինչպես նաև գազանների արքա: Նա վստահ է իր ուժերի վրա: Երբեք չի թաքնվում և գաղտագողի չի հարձակվում: Առյուծը ուժեղ է, ճարպիկ, համարձակ: Նա գեղեցիկ կենդանի է: Երկար ժամանակ առյուծներն անապատների տիրակալներն են եղել: Սակայն մարդիկ հազվադեպ են կարողացել առյուծ որսալ: Պատահել է, որ առյուծը նույնիսկ գյուղեր է մտել և մարդկանց աչքի առաջ տարել ցուլ կամ կով: Առյուծներն առաջին հերթին ոչնչացնում են հիվանդ, թույլ կենդանիներին: Այժմ առյուծների որսն արգելված է և հատուկ թույլտվությամբ է կարելի որսալ միայն կենդանաբանական այգիների համար: Առյուծներ կան նաև Երևանի կենդանաբանական այգում: Առյուծի նորածին ձագերը՝ կորյունները, որ սովորաբար երեքն են լինում, շատ փոքր են ծնվում (մոտավորապես երեսուն սանտիմետր) ու ոչ միագույն: Նրանք մեծանալով դառնում են միագույն: Առյուծն ապրում է քսանհինգից երեսուն տարի:
Առյուծներն ապրում են խմբերով, որտեղ լինում են երկուսից ավելի արուներ (տղա) և էգեր (աղջիկ): Նրանք ամբողջ կյանքն ապրում են միասին, առանց իրարից բաժանվելու և միասին են մեծացնում իրենց ձագերին:
Առաջադրանք
Ընդգծի´ր ճիշտ պատասխանը: Առյուծը ապրում է.
լեռներում
անապատներում
դաշտավայրերում
Ընդգծի´ր ճիշտ պատասխանը: Առյուծը կշռում է.
500 կգ
1 տոննա
250 կգ
25 կգ
Ընդգծի´ր սխալ պատասխանը: Առյուծը որս անելիս.
թաքնվում է և գաղտագողի հարձակվում,
չի թաքնվում, անմիջապես հարձակվում է:
Ընդգծի´ր ճիշտ պատասխանը:
Առյուծներն ապրում են միայնակ, որովհետև նրանք գազանների արքան են:
Առյուծներն ապրում են խմբերով, որտեղ լինում են երկուսից ավելի արուներ և էգեր:
Առյուծներն ապրում են զույգով՝ մեկ արու, մեկ էգ:
Առյուծներն ապրում են խմբերով, որտեղ լինում են մեկ արու և շատ էգեր:
Ինչպիսի՞ն են առյուծի ձագերը: Տեքստից դո´ւրս գրիր այդ հատվածը:
Գրի´ր՝ ի՞նչ նոր բան իմացար առյուծների մասին:
Գրի´ր կապույտ ներկված բառերի հականիշները։
Դո՛ւրս գրիր երկու թիվ ցույց տվող բառ՝ թվական:
Ըստ տեքստի՝ ինչպիսի՞ն է առյուծը։ Դո´ւրս գրիր երկու բառ։
Ընդգծի´ր ճիշտ պատասխանը: «Գեղեցիկ», «ուժեղ» բառերը ցույց են տալիս.
Հնչյունափոխությունբառը բաղադրիչների բաժանի՛ր և դրանց օգնությամբ բացատրիր:
Տրված բաղադրիչներով բառեր կազմի՛ր և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:
Ոսկի + ա + գույն, փոշի + ա + կուլ, տարի + ա + վերջ, այգի + ա + պան, բարի + ա + կամ:
Յուրաքանչյուր շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր և բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր: Նշի՛ր, թե ի՞նչ հնչյունափոխություն է կատարվել:
Օրինակ՝
գգույշ + անալ — գգուշանալ (ույ-ը՝ու):
Ա. Բազում, ամուր, բույր, կապույտ, բույս, ողջույն, որդի, ոսկի.
Բ. -պատիկ, -անալ, -ավետ, -ական, ակ, յա:
Տրված բառերին ավելացրո՛ւ-եր(-ներ), ի, -ով, -իցվերջավորությունները: Հնչյունափոխված բառերն առանձնացրո՛ւ և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:
Գիրք, առու, ծաղիկ, լուսին, երկինք, ջուր, հեռագիր:
Հիշի՛ր
Միավանկ բառին (արմատին) արմատ, ածանց կամ վերջավորություններ ավելանալիս նրա մեջ մտնող ձայնավորը կամ երկհնչյունը կարող է փոփոխվել կամ սղվել, այսինքն՝ հնչյունափոխվել (օրինակ՝ սիրտ — սրտամոտ, սրտոտ, սրտեր):
Եթե արմատ, ածանց կամ վերջավորություն ավելանում Է բազմավանկ բառին, հնչյունափոխության ենթարկվում է նրա վերջին վանկի ձայնավորը կամ երկհնչյունը (օրինակ՝ դարբին — դարբնոց, դարբնի):
Երեքշաբթի
Ինքնուրույն աշխատանք․ անցածի ամփոփում
Տանը շարունակել և ամփոփել դասարանական աշխատանքը։
Չորեքշաբթի
Ընթերցողական, վերլուծական աշխատանք
Եվ դու ընտրյալն ես: Օշո
Դուք չեք կարող այլ բան լինել: Դուք պիտի լինեք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք: Գոյին դուք հենց այդպիսին եք պետք:
Մի անգամ արքան մտնում է այգի և տեսնում տհաճ հոտ արձակող և մեռնող ծառեր, ծաղիկներ, թփեր: Կաղնին ասում է, որ մեռնում է այն ցավից, որ չի կարող այնքան սլացիկ լինել, ինչքան սոճին: Սոճին ասում է, որ իր մահվան պատճառն այն է, որ ինքը չի տալիս այնպիսի բերք, ինչ տալիս է խաղողի որթը: Իսկ խաղողի որթը մեռնում էր այն վշտից, որ չի ծաղկում վարդենու պես: Շուտով արքան գտնում է մի բույս, որը ուրախություն էր պարգևում իր ծաղիկներով և թարմությամբ: Հարցուփորձից հետո, արքան ստանում է բույսի հետևյալ պատասխանը. — Ես այս ամենը ինքնին շնորհ եմ համարում: Չէ՞ որ երբ դու ինձ տնկեցիր, դու ուզում էիր, որ ես ուրախություն պարգևեմ քեզ: Եթե դու կաղնի, խաղող կամ վարդ ուզեիր, դու հենց դրանցից էլ կտնկեիր: Այդ պատճառով էլ ես մտածում եմ, որ ես չեմ կարող լինել այլ բան, բացի նրանից, ինչ որ եմ: Եվ ես աշխատում եմ զարգացնել իմ ունեցած լավագույն որակները:
Դու այստեղ ես, որովհետև Գոյը հենց քո կարիքն ուներ, կարիքն ուներ հենց նրա, ինչպիսին դու ես: Հակառակ դեպքում՝ մեկ ուրիշը կլիներ այստեղ: Դու մարմնավորում ես ինչ-որ յուրահատուկ, էական, ինչ-որ շատ կարևոր բան: Քո ինչի՞ն է պետք Բուդդա լինել: Եթե Աստված մի ուրիշ Բուդդայի կարիք ունենար, նա կստեղծեր այնքան Բուդդա, որքան ցանկանար:Բայց նա մեկ Բուդդա է ստեղծել: Եվ դա բավական է: Մինչև հիմա նա չի ստեղծել այլ Բուդդա կամ Քրիստոս: Դրա փոխարեն նա ստեղծել է Քեզ: Հիմա հասկացա՞ր, թե Տիեզերքն ինչպիսի ուշադրության է արժանացրել հատկապես քեզ: Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան:Նրանք իրենց գործն արեցին: Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան Գոյի մեջ: Հիմա Դու այստեղ ես, որպեսզի բերես քո ավանդը: Նայիր ինքդ քեզ: Դու կարող ես լինել միայն այն, ինչ որ ես… հնարավոր չէ, որ դու ուրիշ մեկը դառնաս: Դու կարող ես կամ ուրախանալ և ծաղկել, կամ թոշնել՝ չընդունելով քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:
Առաջադրանքներ
1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակին: Հիմնավորե’ք:
Չպետք է ավելիին ձգտել, պետք է բավարարվել ունեցածով:
Պետք է զարգացնես քո լավագույն որակները:
Մի’ ձգտիր նմանվել ուրիշներին:
Քեզ Աստված ստեղծել է այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել է, որ դու լինես:
Ընդունի’ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:
Դու փորձիր Քրիստոս, Բուդդա կամ Կրիշնա դառնալ:
2․ Համաձա՞յն եք հետևյալ մտքի հետ: Պատասխանը հիմնավորե’ք. «Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան…»:
Բանավոր և գործնական աշխատանք «Հնչյունաբանություն» թեմայի շուրջ։ Հայերենի ձայնավոր և բաղաձայն հնչյունները։ Գրության և արտասանության առանձնահատկությունները։
Արևմտյան դպրոցի 4-6-րդ դասարանի սեբաստացիները մասնակցում են Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան 157 ամյակին նվիրված «Կարդում ու երգում ենք Կոմիտաս» ընտանեկան ֆլեշմոբին։
Սեպտեմբերի 9-ին «Իմ ժամանակաիցը» նախագծի շրջանակում, Մայր դպրոցի ընթերցասրահում կայացավ մեր հանդիպումը ժամանակակից գրող՝ Աղավնի Գրիգորյանի հետ։ Հանդիպմանը ներկա էին կրտսեր և Միջին դպրոցի ընթերցասերները։ Մինչ հանդիպումը, սովորողներն ուսումնասիրել էին հեղինակի ստեղծագործությունները, ընթերցել նրա հեքիաթներն ու պատմվածքները, ինչպես նաև պատրաստել էին իրենց անհատական հարցադրումները։ Աղավնի Գրիգորյանն անկեղծորեն պատասխանեց սեբաստացիների հարցերին՝ նրանց փոխանցելով ընթերցանության ու ստեղծագործելու ոգևորությունը։
Շնորհակալ ենք տիկին Մարիետին հանդիպումը նախաձեռնելու համար։
Սովորողներն իրենց տպավորություններն են ներկայացնում իրենց բլոգային պատումներում և տեսանյութերում:
1 Ողջո՛ւյն, հարգելի՛ սովորող, գրավոր կամ բանավոր (ռադիոնյութի կամ տեսապատումի միջոցով) ներկայացի՛ր։Պատմի՛ր նաև քո բնավորության, նախասիրությունների, ցանկությունների ու երազանքների մասին։
2 Նկարագրի՛ր այն երկիրը, քաղաքը կամ բնակավայրը, որտեղ բնակվում ես, ովքե՞ր են հարևաններդ։ Ինչպիսի՞ն է այն, ինչիպիսի՞ն են այդ բնակավայրի մարդիկ։ Ի՞նչն է քեզ ավելի շատ դուր գալիս, ի՞նչը կփոխեիր։ Ի՞նչ խորհուրդ կտայիր բնակավայրիդ բնակիչներին։Կարող ես նաև փոքրիկ տեսապատում պատրաստել՝ շրջելով քո բակում ու պատմելով այն ամենի մասին, ինչը ծանոթ կամ հարազատ է քեզ։
3 Ներկայացրո՛ւ ընտանիքիդ անդամներին՝ նրանց մասին երեքից-չորս նախադասությամբ պատմելով։ Լավ կլինի, որ այս աշխատանքը տեսագրության կամ փոքրիկ հարցազրույցի ձևով կատարես։ Կարող ես ընտանիքիդ անդամներին հարցեր տալ և ձայնագրել կամ տեսագրել նրանց։
Հավա-վեցին սարդերն իրար գլխի և վճիռ կայացրին․ շատ լույս է աշխար-ի երեսին, պետք է փակել ար-ը։ Բայց ինչպե՞ս գլուխ բերել դա։ Մտածեցին ու վեր-ապես գլխի ընկան, չորս կողմից կմոտենանք ար-ին և ոստայնով կծա-կենք նրան։
-Եկե՛ք ցանց հյուսենք,-ասաց ամենածեր սարդը,- և ար-ին գցենք նրա մեջ, պահենք մեծ տոպրակում։
Այ-պես էլ արին․ տոպրակ հյուսեցին ար-ի շուրջը։ Աշխար-ը մթնեց։ Սարդերն ուրախացան և տոպրակը քարշ տվին իրենց բու-նը։ Բայց բարկացավ ար-ը, վառեց տոպրակը, այրեց սարդերի երկար ճանկերը և դուրս եկավ կապույտ –երկինք։ Այդ ժամանակվանից ահա սարդերն ավելի են վախենում ար-ից և վառված ճանկերով մութ տեղերում են հյուսում իրենց ցանցը։
Արմինե Աբրահամյանի բլոգ 