Հեռավար ուսուցում
Սեպտեմբերի 26-ը Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան օրն է։ Ընտանիքիդ անդամների հետ ընտրի՛ր Կոմիտասի բանաստեղծություններից կամ երգերից մեկը կամ մի քանիսը, կարդա՛, երգի՛ր, տեսագրի՛ր, հղումը տեղադրի՛ր բլոգումդ։
Հղումո՛վ ծանոթացի՛ր սովորողների պատումներին ու ի՛նքդ էլ փորձիր պատմել, թե ո՞ր տարիքում և ինչպե՞ս ես ծանոթացել Կոմիտասի ստեղծագործություններին։
Կարդա՛ Կոմիտասի «Աշուն օր» բանաստեղծությունը և կատարի՛ր առաջադրանքները։
Հղումո՛վ մասնակցիր մայրենի լեզվի սեպտեմբերյան ֆլեշմոբին։
Հեռավար ուսուցում
Ընթերցի՛ր Վ․ Սարոյանի նշված առակները կատարի՛ր տեքստային աշխատանքները։
Հղումո՛վ ծանոթացիր Սողոմոն Սողոմոնյանի՝ Կոմիտասի գործունեության մասին պատմող տեքստին և կատարի՛ր առաջադրանքները։
Դիտի՛ր Կոմիտասի կյանքի և գործունեության մասին պատմող մուլտֆիլմը և գրի՛ր, թե քեզ ի՞նչն առավել տպավորեց։
Վարդ ու կաթե
Վա՛րդ, ու կաթե՛ կարմիր ոգիդ,
Ճերմակ շուշան՝ սիրտ ու հոգիդ.
Մանուշա՜կ
Անուշակ՝
Գուրգուրե
Ու բուրե։
Տո՜ւր, սուսունիկ՝ ոսկի արև,
Հո՜ւյս անթառամ՝ կյանք հարատև։
Օրե օր
Նորե նոր
Հար գարուն
Զարդարուն։
Անուշ գարուն
Անուշ գարուն,
Ծաղիկ, բողբոջ,
Զվարթ առուն,
Կայտառ խոխոջ,
Կանաչ դալար,
Ծիծաղ ցողիկ,
Վտակ դալար,
Դուք ու՞ր թողիք։
Աշուն կյանք
Աչքի առաջ,
Հառաչ-հառաչ,
Խորհրդավոր տերևներ,
Բունեն ընկած կեղևներ,
Հողի վրա,
Դեղին հուսով
Կողի վրա։
Լուռ, անտերունչ,
Խուլ, անմռունչ՝
Չորով-փորով կեռ ծառեր,
Ծռով-փռով լեռ քարեր,
Եվ հենավոր՝
Սարի կողին,
Ե՛վ մենավոր։
ԲՈՒՍԱԲԱՐԵՎ
Սնունդը՝ ծառին
Ծառի՛կ, ծառի՛կ,
Շունչդ անառիկ.
Ի՞նչ ու ինչպե՞ս՝
Անջուր անլուր,
Քո բուռ ու կուռ,
Դալարում ես
Դեպի երկին փռելով,
Ու ճյուղերդ ջրելո՞վ։
ԾԱՌՆ ԱՐՄԱՏԻՆ
Բունի՜կ-բունիկ՝
Կաթնետունիկ.
Ի՞նչ ու ինչպե՞ս
Քո երակներ
Լուսո ակեր
Պալարում ես
Եռուն-եռուն կրակելով,
Հեռուն-հեռուն ճրագելո՞վ։
ԲՈՒՆԸ՝ ԲԱՐԻՆ
Բարի՛կ–բարիկ՝
Շունչ-պարարիկ.
Ի՞նչ ու ինչպե՞ս
Տնիկ-տնիկ
Բազմածնիկ
Գալարում ես
Ոգի-ոգի նվագելով,
Պահիկ-պահիկ հավաքելո՞վ:
ԲԱՐԸ՝ ԾԱՂԿԻՆ
Ծաղի՜կ-տիրուն՝
Երկրի՛ սիրուն.
Էդ ի՞նչ ու ինչ
Թերթիկ ունես՝
Կարմիր–ձուն ես.
Ու լարում ես.
Բոլոր-մոլոր եռ թշերով,
Ոլորվելով սեր նշերո՞վ:
ԾԱՂԻԿԸ ՏԵՐԵՎԻՆ
Տերե՜վ-տերև,
Գլխավերև,
Էդ ի՞նչ ու ինչ
Առակ-առակ՝
Կանաչ-կարագ
Նկարում ես.
Քու մատիկներ հեղուն-բեղուն
Ու պատիկներ հղուն–մեղո՞ւն:
Բոլորն՝ իրար
Միանալո՜վ
Հիանալով:
Իբր զարդ
Օրե օր
Նորեն նոր
Ճրագ առ,
Կրակ տար
Պահե վառ՝
Անսպառ՝
Մտքիդ յար
Սրտիդ լար
Լուսատու,
Հուսատու։
Իմ երազում
Եվ ա՛յս գիշեր, իմ երազում, քեզ հետ մետկեղ պարեցինք,
Սեր-ոգիներ սուրբ սեղանում մեղրամոմեր շարեցին։
Ոսկի-արծաթ ամպի ծալեն նուրբ ու բարակ քող ճարեցինք,
Ինծի-քեզի կարմիր-կանաչ սիրո շապիկ կարեցին։
Հով-սեր
Նուրբ հովի պես լարերով՝
Սուրբ ծովի պես պարելով,
Սերըդ սրտում պահեցիր,
Սրտիս խորքում գահեցիր։
Աշունն եկավ ծառին, սարին հևելով՝
Անձրև թելեր փոշի-փոշի թևելով․
Պտուկը ճոխ՝ առին տարին
Տերևները կանաչ-ճանաչ պեղելով։
Աստվա՜ծ իմ
Սիրո սերմը զատեցիր,
Հրո ջերմը պատեցիր․
Հողին շունչդ փչելով՝
Հոգի կյանքդ կաթեցիր։
Եվ Արևդ լուսին մարմնես մաղեցավ,
Եվ իմ հոգին Հոգուդ ցողով շաղեցավ,
Իմ սրտիկի սերն ու բոցը, սիրո խոցը՝
Ամպերի մեջ, որպես կայծակ սահեցավ։
Ճանապարհ
Բարակ ուղին սողալով,
Ոտի տակին դողալով,
Ճամփի ծայրին բուսել է
Կյանքի ծառը շողալով։
Ի՜նչ լայն սիրտ է, որ ունի
Այս ճանապարհն Անհունի․․․
Մարդու, բույսի, գազանի
Եվ թևավոր թռչունի։
Անհատական ուսուցում
Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի։
Օրինակ՝ տուն-տներ, սեղան-սեղաններ։
Աթոռ, շուն, կատուն, սենյակ, երեխա, դպրոց, խաղ, միրգ։
Շարունակի՛ր օրինակի համաձայն։
Օրինակ՝ շուն-շնիկ, տուն-տնակ, փոքր-փոքրիկ, արջ-արջուկ
կատու-
ձագ-
դուռ-
գետ-
առու-
աթոռ-
Տրված արմատները միացրո՛ւ և բարդ բառեր կազմի՛ր։
Օրինակ՝ միրգ + հյութ= մրգահյութ
հաց+աման=
կես+ օր=
ծաղիկ + աման=
անուշ + հոտ =
դաս + սենյակ =
գիրք + պահարան =
զգեստ + պահարան =
Կարդա՛ բառերը ընդգծի՛ր (մգեցրո՛ւ) բարդ բառերը։
Փուշ, փշատերև, թերթ, ծաղկաթերթ, լույս, լուսամուտ, էջ, էջանիշ։
Ուրբաթ
Կարդա՛ բառերը և նշի՛ր, թե քանի վանկից են կազմված։
Օրինակ՝ խնձոր- (խըն-ձոր) -2
Լուսին, գնդակ, մկնիկ, յասաման, դդում, սունկ, պատ, իշուկ, նուշ, նավակ, նվեր, օր, կիտրոն։
Միացրո՛ւ վանկերը և կարդա՛ բառերը։
Օրինակ՝ ծաղ-կա-ման-ծաղկաման, սփռոց-սըփ-ռոց
Հե-ռա-խոս
գըր-չա-տուփ
սը-րիչ
պա-յու-սակ
խա-ղա-սեն-յակ
դա-նակ
պա-տա-ռա-քաղ
սըր-բիչ
Լրացրո՛ւ բաց թողնված բառերը և կարդա՛ բառակապակցությունները։
Օրինակ՝ Կարմիր մասուր
Կանաչ ․․․
Սիրուն ․․․
Լայն․․․
Համով․․․
․․․․ պարան
․․․․ պատ
․․․․ օր
․․․․ ուլիկ
․․․․ լուսին
Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը և կարդա՛ բառերը։
Օրինակ՝ սե- սեխ,
Նու-
Տնա-
Մա-ուր
Կա-միր
Սար-
Դ-ում
Կա-ու
Պա-ան
Եզոպոս
Կարդա՛ առակը և լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։ Վերնագրի՛ր Առակը
Ամառվա մի օր ուղ-որները, կես-րվա շո-ից սաստիկ հո-նած, ճանապար- էին գնում: Նրանք տեսան մի սոսի, մոտեցան ու պա-կեցին նրա ստվերում` հանգստանալու: Նայելով սոսու ոստերին՝ իրար մեջ խոսեցին.
— Բայց ախր անպտուղ է այդ ծառը և մար-կանց համար անօ-ուտ: Սոսին նրանց տխրաձայն պատասխանեց.
Ապերախտ եք դուք, իմ հովանուց օգտվում եք և տեղնուտեղն էլ ինձ անպտուղ ու անօ-ուտ անվանում:
Այ-պես էլ որոշ մարդկանց բա-տը չի բերում. նրանք լավություն են անում մեր-ավորներին, բայց շնորհակալություն չեն ստանում:
Արցախը Ղարաբաղի պատմական անունն է:
Հայ ժողովուրդը Արա անունով թագավոր է ունեցել, որին իր գեղեցկության և կատարած գեղեցիկ գործերի համար կոչել են Արա Գեղեցիկ:
Արա Գեղեցիկը շատ էր սիրում իր շքախմբով գնալ Արաքս գետի ափերը, որսորդություն անել մեր բարձրիկ լեռներում։ Լեռները ծայրեծայր ծածկված էին խիտ անտառներով, որտեղ կային եղնիկ, եղջերու, արջ, առյուծ, սկյուռ և բազմապիսի թռչուններ:
Այդ ժամանակներում լեռների բնակիչները անտառն անվանում էին ցախ: Եվ քանի որ ցախ-անտառը Արա թագավորի սիրած վայր էր, հայերը սկսեցին այն կոչել Արայի ցախ, այսինքն՝ Արայի անտառ: Արայի ցախն էլ հետագայում փոխվեց ու դարձավ Արցախ:
Ահա այսպես է ստեղծվել մեր չքնաղ լեռնաշխարհի Արցախ անունը:
Գիտելիքի օրը՝ բարձունքին-ուսումնական ճամփորդության կազմակերպում
Ինտերակտիվ խաղ առաջադրանքների կազմում
Հեռավար ուսուցման առաջադրանքների հրապարակում- ունեմ մեկ սովորող՝ Ալեքսանդր Թադևոսյաhttps://www.youtube.com/watch?v=KzMnW_qhHBYն
«Իմ ուսումնական ամառը» նախագծի ամփոփում
«Իմ ժամանակակիցը» հանդիպում Աղավնի Գրիգորյանի հետ
Արևմտյան և Հյուսիսային դպրոցների ենթակայքերի խմբագրում և սպասարկում։
Պարույր Սևակ
Ասում են, թե մի ժամանակ,
Ինչքա՜ն առաջ` ի՞նչ իմանաք,
Եղբայրներ են եղել հսկա մեր լեռները:
Զարթնել են շուտ,
Ելել ոտի,
Նա՛խ կապել են իրենց գոտին,
Լվացել են պաղ ամպերում
Իրենց երեսն ու ձեռները,
Հետո՛ միայն «բարի լույս» են իրար ասել
Եվ իրարից «բարի լույս» են սիրով լսել:
Եվ մի՛շտ այսպես
Ու ճիշտ այսպես.
Շուտ են զարթնել, ելել ոտի,
Նա՛խ կապել են իրենց գոտին,
Հետո՛ միայն բարև ասել,
բարև լսել:
Անց է կենում շա՛տ ժամանակ,
Ինչքա՜ն արդյոք` ի՞նչ իմանաք,
Եղբայրները ծերանում են
Ու մի օր էլ շատ են քնում,
Շատ են քնում — ուշ վեր կենում
Եվ ի՜նչ… հանկարծ մոռանում են
Նախ և առաջ կապել գոտին.
Առանց գոտու ելնում ոտի,
«Բարի լույս» են իրար ասում,
Բայց… իրար ձայն է՜լ չեն լսում:
Եղբայրները քարանում են,
Դառնում լեռներ հազար ու բյուր,
Նրանց աչքի արցունքները`
Հազար աղբյուր,
Նրանց մեջքի գոտիները`
Դաշտ ծաղկաբույր…
…Ով ուզում է չքարանա,
Պիտի որ նա չմոռանա
Զարթնել շատ շուտ,
Ելնել ոտի,
Մեջքին կապել ամուր գոտի
Այսինքն` միշտ գոտեպնդվել
Ու եղբորը գոտեպնդել…
Առասպելը կարդա ՛ հղումով։
Վիլյամ Սարոյան
Առաջին տարբերակ
Իր մոտալուտ մահն զգալով՝ առյուծը մռնչում էր ցավից, երբ նրան սողեսող մոտեցավ կրիան ու հարցրեց.
-Ի՞նչդ է ցավում:
-Որսորդի գնդակն է դիպել ինձ, — պատասխանեց առյուծը:
Կրիան սաստիկ զայրացավ ու ասաց.
-Օր ու արև չտեսնեն այդպիսի մարդիկ, որոնք ձեռք են բարձրացնում երկնային այնպիսի մեծ արարածների վրա, ինչպիսին ենք ես և դու:
-Քույրի՛կ,- ասաց առյուծը, ներողամիտ եղիր, բայց պետք է քեզ ասեմ, թե այն վերքը, որ հասցրել է ինձ որսորդը, շատ ավելի քիչ ցավ է պատճառում ինձ, քան քո խոսքերը:
Այս ասելուց հետո առյուծն անմիջապես շունչը փչեց:
Երկրորդ տարբերակ
Որսորդի գնդակից վիրավորված առյուծը ցավից մռնչում էր։ Այդ պահին նրան դանդաղ մոտեցավ կրիան և հարցրեց.
— Ի՞նչդ է ցավում:
-Որսորդի գնդակն է ինձ վիրավորել,- ցածրաձայն պատասխանեց առյուծը:
Կրիան բարկացավ ու ասաց.
-Օր ու արև չտեսնեն այնպիսի մարդիկ, որոնք ձեռք են բարձրացնում այնպիսի մեծ արարածների վրա, ինչպիսին ես ու դու ենք:
— Կրիա՛ եղբայր, — պատասխանեց առյուծը, — որսորդի հասցրած վերքն ինձ ավելի քիչ է տանջում, քան քո խոսքերը։
Այս խոսքերն ասելուց հետո առյուծը փակեց աչքերն ու շունչը փչեց:
Առակի երկու տեքստերը համեմատի՛ր։ Ի՞նչ նմանություն ու տարբերություն նկատեցի՛ր։ Նշի՛ր։
Առակը պատմի՛ր հերոսներից մեկի անունից։
Մեկ նախադասությամբ գրի՛ր, թե ինչ սովորեցրեց քեզ այս առակը:
Խորհուրդ տուր կրիային։
Վեցերորդ դասարան
Երեքշաբթի
Ինքնուրույն աշխատանք․ անցածի ամրապնդում
Չորեքշաբթի
Կարդա՛ «Հայոց լեռները» առասպելը։
Հղումո՛վ կարդա տեքստը և իմացիր, թե ո՞րն առասպելների և լեգենդների տարբերությունը։
Ընտրի՛ր որևէ լեգենդ, ընթերցի՛ր և հրապարակի՛ր բլոգումդ։
Ուրբաթ
Գործնական աշխատանք Հայոց լեզու 6 գրքից․ հեղինակ՝ Ս․ Մարկոսյան
Տրված բառերը բոլոր հնարավոր ձևերով տողադարձի՛ր:
Օրինակ՝
աշակերտ – ա-շակերտ, աշա-կերտ:
Բարեկամաբար, կառավարել, արդուկ, դեղատուն, հարավային, հեռախոս, բարձրացնել, անցկացնել, հարթեցնել:
Գրի՛ր բառեր, որոնց մեջ
ա) ղ-ից հետո գրվում է ջ.
բ) խ-ից հետո գրվում է չ:
Կետերի փոխարեն գրի՛ր (յա, իա կամ եա): Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:
Միմ..նց, քվ..րկություն, որդ..կ, ..սաման, քիմ..ական, հեք..թային, ոսկ.., հր..կան, դաստ..րակություն, սեն..կ, կր.., Անդր..ս, Եղ..զարյան, կ..նք:
Կետերը փոխարինի՛ր ր կամ ռ տառով (հարկ եղած դեպքում օգտվի՛ր ուղղագրական բառարանից):
Ա.ծիվ, ա.յուծ, հու.թի, մ.մու., մա.մա., մ.մ.ոց, փ.փ.ել, բա.բա.ել, ա.համա.հել, բա.ձ, պա.կել:
Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով: Ընտրածդ բառերի գրությունը ճշտի՛ր բառարանի օգնությամբ:
Մի ցատկով բռնեց հանդուգնին:
Նոր վզկապը բաճկոնիդ հետ գեղեցիկ է դիտվում:
Ինչո՞ւ քամահրանքով նայեցիր ու դուրս եկար:
Սկսել էր փոշմանել, որ երեկոն անցկացրել էր տանը՝ ընկերներից հեռու:
Վերջապես մտավ մի մեծ դահլիճ:
Կետերի փոխարեն նախադասության մտքին համապատասխանող բառ գրի՛ր։
… լինելու համար անհրաժեշտ է մշտապես կոփել մարմինը:
Նրա … վարդագույն վերնաշապիկ էր ու նորաձև փեշ:
Սիրում է ժամերով … տաք ավազին ու նայել ամպի լողացող պատառիկներին:
Հավաքած բոլոր փաստաթղթերն ու գրությունները դասավորեց …ում, դրեց պահարանի մեջ:
…ի նման մտել է պատյանի մեջ ու ոչինչ լսել չի ուզում:
Լավ լողորդի ու փրկարարի քn … մեր քաղաքից արդեն դուրս է եկել:
Վիրավոր գազանի …ն անտառում դեռ երկար լսվեց:
Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Քանդում են հին տները, թա.վում են աղ..սները, խուլ աղմուկով .կնում են գերա..երը: Վիե..ացի մի փ..տավաճառ այ.պիսի իրադար.ությունը երբե. բաց չի թողնում: Նա չն.ին գնով կամ .լ ձրի հավա.ում է կառ..ցի փայտ.. մասերը: Երա.շտական գոր.իքներ պատրաստողները չորացա. փայտը շատ բար.ր են գնահատում: Դրանցից հ..նալի տավիղներ, կի.առներ ու ակորդ.ոններ են սար.վում:
Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Ա.թամար կղզին Վանա լճի հարա.-ար.ելքում է, մեկ ժամվա ջրային ճանապար.ով է հեռու ցամաքից: Ծովը և բար.ր, ապառաժոտ ափերը կղզին անմատչելի էին դար.նում ոսո.ների համար: Գագիկը՝ Արծրուն.աց առա.ին թա.ավորը, հո.ակապ շինություններով նոր կյանք տվեց Ա.թամարին: Կղզին նրան փոքր թվաց՝ իր ըն.արձակ նպատակներն իրականացնելու համար, ու նա ա.բաբարտակով շր.անաձև կտրեց ծովի մի մասն ու ցամաքի վերածեց: Ժամանակի ըն.ացքում և՛ ա.րարտակը, և՛ վի.խարի շրջապարիսպը, և՜ բար.ր աշտարակներն ու բուրգերը ջրասու.զ եղան:
