Կարապը, խեցգետինը և գայլաձուկը

Իվան Կռիլով

Թարգմանությունը՝  Խնկո Ապոր

Ինչքան կուզեն իրենց տանջեն,
Երբ ընկերներն համերաշխ չեն,
Օգուտ չունեն բռնած գործից.
Ա՛յ, մի առակ կյանքի փորձից:
Թեև անցուկ,
Բայց ոչ մոռցուկ:

Մի կարապ, մի խեցգետին, մի գայլաձուկ
Բարձած սայլը տեղից քաշել ուզեցին
Եվ երեքով եկան սայլին լծվեցին:
Ի՜նչ են անում,
Ի՜նչ չեն անում,
Սայլը տեղից հո չի շարժվում.
Շատ թեթև է բեռը թվում,
Բայց կարապը վեր է թևում,
Խեցգետինը քաշում է ետ,
Գայլաձուկն էլ հո՜ դեպի գետ:
Ով էր արդար, ով մեղավոր՝
Մենք չդատենք: Բանն այն է, որ
Մինչև այսօր
Թե՜ սայլ, թե՜ բեռ
Նույն տեղն են դեռ:

Առաջադրանքներ

Առակից դո՛ւրս գրիր իրար հակառակ իմաստ ունեցող (հականիշ) բառերի ևս մեկ զույգ:

Օրինակ՝ վեր – ետ

Ընտրի՛ր ճիշտ տարբերակը

Ինչո՞ւ սայլը տեղից չէր շարժվում.

ա) Բեռը շատ ծանր էր:

բ) Հերոսներից յուրաքանչյուրը քաշում էր իր ուղղությամբ:

գ) Սայլի անիվները կոտրվել էին:

Դեպի ո՞ւր էր ձգտում հերոսներից յուրաքանչյուրը՝

կարապը-

խեցգետինը-

գայլաձուկը-

Ի՞նչ է սովորեցնում այս առակը: Ո՞րն է նրա գլխավոր խրատը:

Այս առակը սովորեցնում է․․․․

Եթե դու լինեիր նրանց կողքին, ի՞նչ խորհուրդ կտայիր հերոսներին, որպեսզի նրանք կարողանային սայլը տեղից շարժել:

Հիշի՛ր կամ հորինի՛ր մի կարճ պատմություն քո կյանքից, որտեղ ընկերների համերաշխությունը օգնել է ավարտին հասցնել որևէ գործ:

Լուծի՛ր խաչբառը։

By Արմինե Աբրահամյան • Posted in Առակ

28-02 հոկտեմբերի․ առաջադրանքների փաթեթ

Անհատական ուսուցում

Երկուշաբթի

Կարդա՛ ու դո՛ւրս գրիր քեզ համար ամենազարմանալի հատվածը։

Ո՞րն է քո ամենասիրած երգը կամ երաժշտությունը։

Գիտե՞ս որ․․․

երաժշտությունը սիրում են ոչ միայն մարդիկ, այլև կենդանիներն ու բույսերը։ Շներն ու կատուները դասական երաժշտություն լսելիս հանգստանում են, կովերն ավելի շատ կաթ են տալիս, իսկ հավերը՝ ավելի շատ ձու։ Նույնիսկ բույսերն ու եգիպտացորենն են ավելի արագ աճում, եթե մոտակայքում երաժշտություն է հնչում։ Երաժշտությունը հրաշալի կամուրջ է, որը կապում է մեր մարմինն ու հոգին՝ պարգևելով առողջություն, հանգստություն ու ուրախություն։

Լրացրո՛ւ բաց թողնված բառերը։

երաժշտությունը սիրում են ոչ միայն ․․․․․․ , այլև կենդանիներն ու ․․․․․․։

Շներն ու ․․․․․․ դասական երաժշտություն լսելիս ․․․․․․․ են, կովերն ավելի շատ ․․․․ են տալիս, իսկ հավերը՝ ավելի շատ ․․․․ ։

28-02 հոկտեմբերի․ առաջադրանքների փաթեթ

Վեցերորդ դասարան

Երկուշաբթի

«Կոմիտասյան պատվաստ» փաթեթի ներկայացում, ամփոփում։

Կատարի՛ր տեքստային աշխատանքը․

«Երաժշտության բուժիչ հատկությունները»

Երեքշաբթի

Բառիմաստ․ հոմանիշներ և հականիշներ, նույնանուններ

Գործնական քերականություն

Հեղինակ՝ Ս, Մարկոսյան

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը:

Ջուրը շատ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման:

…. (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը:

Ինչո՞ւ ես այդպես … (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման:

Մարդն այնպես … (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր:

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո … (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ:

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար … (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով:

Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Խոշոր, երկերեսանի, առատ, մեծահռչակ, կեղծավոր, պտղաբեր, երեսպաշտ, վիթխարի, արգավանդ, նշանավոր, շողոքորթ, հանրածանոթ, ահռելի, մեծ, բեղուն, երևելի, խայտաբղետ, ականավոր, բերրի, աժդահա, չալպտուրիկ, բարեբեր, հանրաճանաչ, հսկա, անվանի:

Գրի՛ր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝

կարևոր — անկարևոր,

ընդմիջումներով — անընդմեջ:

Գեղեցիկ, հաճելի, մարդկային, գիտուն, դուրեկան, ուշադիր, արժանի, թևավոր, ախորժելի, գունեղ, բնական, խելոք, կարևոր, լուրջ, անամպ, տեղյակ, լուսավոր, գերակշռել, խոսուն, կարևոր:

Առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշներով:

Չկա չարիք առանց …:

Ջրի բերածը ջուրը …:

Տերովին տերն է պահել, … գայլն է կերել:

Մտնելուց առաջ միտք արա, թե ոնց …:

Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ էնքան գետնի … է:

Տեքստում կետերի փոխարեն տեղադրի՛ր տրված հականիշները:

Հեռավոր-մերձավոր, ներկա-անցյալ, պատճառ-հետևանք, հանելուկ-լուծում, գրոհել-նահանջել, խաղաղ-անապահով:

Վերջին միլիոնավոր տարիների ընթացքում սառցադաշտերը մի քանի անգամ իջել են Սկանդինավյան լեռներից, … մինչև Միջերկրական ծով ու հետո կրկին …:

Սառցադաշտային ժամանակաշրջանը մեր մոլորակի … … է: Եվ …ում այդ շրջանին վերաբերող շատ բան դեռ … է: Դեռ … չունի այն հարցը, թե ինչի …ով են առաջացել այդպիսի ցրտերը: Չգիտենք նաև մեր մոլորակի դեմքին հայտնված բազմաթիվ «վերքերի» ստույգ …ները: Իսկ ի՞նչ է բերելու … ապագան: Մարդկությունը կարո՞ղ է հուսալ, որ Երկրի վրա … կյանք է սկսվելու, թե՞ մեր մոլորակին տիեզերական … ապագա է սպասվում:

Փակագծերում տրված բառերից մեկն ընտրի՛ր ու պահանջվող ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն: Ինչպիսի՞բառեր ստացվեցին:

… շունը շատ նման էր մեր Բողարին: (Նկար, նկարել)

Եթե աղջկաս համար ծաղիկներ …, աղջիկս շատ կուրախանա: (Նկար, նկարել)

Որ գանձը … ծառի տակ ու գնա, հետո կգտնի՞: (Թաղել, թաղ)

Մեր … տղաներն ամենաճարպիկն են: (Թաղել, թաղ)

Ի՛նչ էլ …, կուրախանա: (Շահ, շահել)

Դերձակի հետ … ծառաները մտան: (Շահ, շահել)

… դուստրն է ընկերուհիս: (Բժիշկ, բժշկել)

Հիվանդին մայրդ թող …: (Բժիշկ, բժշկել)

28-02 հոկտեմբերի․ առաջադրանքների փաթեթ

Չորրորդ դասարան

Երկուշաբթի

«Կոմիտասյան պատվասт» փաթեթի ներկայացում, ամփոփում։

 «Աշուն օր» բանաստեղծության ընթերցում, առաջադրանքների քննարկում։

Կարդա՛ տեքստը և պատասխանի՛ր հարցերին։

«Երաժշտության ուժը»

Երեքշաբթի

Կարդա՛ առակը և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Երաժշտության ուժը

Երաժշտությունն իրոք զարմանահրաշ ուժ ունի, որը ոչ միայն հաճելի է մեր ականջների համար, այլև կարող է բուժել ու օգնել մեզ իսկական բժշկի նման։ Դեռ հին ժամանակներում Եգիպտոսում, Հունաստանում, Հնդկաստանում և Չինաստանում մարդիկ երաժշտությունն օգտագործում էին բուժման արարողությունների ժամանակ։ Հույները հավատում էին, որ մեղեդիները կարող են բուժել մարմինն ու հոգին, օգնել անքնության դեպքում և թեթևացնել ցավը, իսկ իմաստուն Պյութագորասն ասում էր, որ երաժշտությունը վերականգնում է մարմնի հավասարակշռությունը։ Ամերիկայի հնդկացիներն էլ ռիթմիկ հնչյունների ու երգերի միջոցով վանում էին բացասական էներգիան և բուժում հիվանդներին։

Ժամանակակից գիտնականները նույնպես ապացուցել են, որ երաժշտությունն իրոք փոխում է մեր ինքնազգացողությունը։ Երբ երաժշտություն ենք լսում, մեր ուղեղում արթնանում են հույզերը, հիշողությունն ու շարժումները, իսկ ուրախ երաժշտությունը մեր մարմնում ավելացնում է «երջանկության հորմոնները»։ Դանդաղ ու հանգիստ մեղեդիները դանդաղեցնում են սրտի զարկերը, իջեցնում արյան ճնշումը և նույնիսկ օգնում մեր իմունային համակարգին պայքարել հիվանդությունների դեմ։

Այս ամենի հիման վրա ստեղծվել է բուժման հատուկ ձև՝ երաժշտաթերապիան։ Մասնագետները երաժշտության միջոցով օգնում են մարդկանց հաղթահարել վախերն ու սթրեսը, մոռանալ ցավի մասին, բարձրացնել տրամադրությունն ու բարելավել հիշողությունն ու խոսքը։ Սա հատկապես օգտակար է այն երեխաների համար, ում անհրաժեշտ է զարգացնել շփման ու հաղորդակցման հմտությունները։ Յուրաքանչյուրս կարող ենք օգտագործել երաժշտության բուժիչ ուժը մեր առօրյայում. դրա համար կարող ենք ստեղծել մեր սեփական ուրախ կամ հանգստացնող երգացանկը, երգել, նվագել որևէ գործիք կամ հաճախել համերգների։

Հետաքրքիր է, որ երաժշտությունը սիրում են ոչ միայն մարդիկ, այլև կենդանիներն ու բույսերը։ Շներն ու կատուները դասական երաժշտություն լսելիս հանգստանում են, կովերն ավելի շատ կաթ են տալիս, իսկ հավերը՝ ավելի շատ ձու։ Նույնիսկ բույսերն ու եգիպտացորենն են ավելի արագ աճում, եթե մոտակայքում երաժշտություն է հնչում։ Երաժշտությունը հրաշալի կամուրջ է, որը կապում է մեր մարմինն ու հոգին՝ պարգևելով առողջություն, հանգստություն ու ուրախություն։

Հարցեր

  1. Ո՞ր հին երկրներում են երաժշտությունն օգտագործել բուժման արարողությունների համար։
  2. Ի՞նչ է տեղի ունենում մեր ուղեղում, երբ երաժշտություն ենք լսում։
  3. Ի՞նչ են անում երաժշտաթերապևտները։
  4. Ի՞նչ ազդեցություն է ունենում երաժշտությունը կենդանիների (շների, կատուների, կովերի) և բույսերի վրա։
  5. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է ուրախ երաժշտությունն օգնում մարդուն, երբ նա տխուր է։
  6. Երբևէ նկատե՞լ ես, թե ինչպես է փոխվում քո տրամադրությունը սիրելի երգը լսելիս․ պատմի՛ր այդ մասին։

Ինտերակտիվ խաղ

Հոկտեմբերյան աշնանային 21-րդ բաց հավաք

Հավաքի ուղեցույցը տե՛ս հղումով։

Մասնակցիներ՝ չորրորդ և վեցերորդ դասարանների սովորողներ, ծնողներ, այլ ցանկացողներ։

Իրականացման ժամանակահատվածը՝ հոկտեմբերի 05-31-ը։

Հավաքի ուղղությունները՝

Սովորող-սովորեցնող նախագծեր

Նախագծի ընթացքում սովորողները կհամագործակցեն կրտսեր ընկերների հետ՝ փոխանցելով նոր մեդիահմտություններ։

Համագործակցային նախագիծ Աշխեն Թադևոսյանի հետ։ Չորրորդ դասարանցիները իրենց կրտսեր ընկերներին կսովորեցնեն մեդիանկարչական ծրագրեր։

«Հարթակում ծնողն է» ն է նախագծեր

Սեբաստացի ծնողները հնարավորություն կունենան ներկայանալու և ներկայացնելու իրենց մասնագիտությունը։

Հանդիպումը կխթանի սովորողի հետաքրքրությունը տարբեր մասնագիտությունների հանդեպ, կօգնի ծնողներին ներառվել ուսումնական գործընթացում, ինչպես նաև կամրապնդի ծնող-ուսուցիչ-դպրոց համագործակցությունը։

«Կրթական պարտեզ բնակելի արվարձանում»  նախագիծ

COP- 17 կլիմայական համաժողովի շրջանակում կփորձենք ներկայացնել կրթահական պարտեզի առավելությունները ուսումնական գործընթացում։ Կկազմկերպենք բացօթյա ընթերցողական ֆլեշմոբեր, պլեներներ,քննարկումներ և համագործակցային գրական քննարկումներ։

Այցելություն Հյուսիսային դպրոց։ Գրական քննարկում Քրիստինե Շահբազյանի սովորողների հետ։

Խնդիրները՝

Բաց հավաքի շրջանակում փորձի փոխանակում․ Հոկտեմբերյան 21-րդ աշնանային բաց հավաքի շրջանակներում սովորողների, դասավանդողների և ծնողների միջև նախագծային փորձի և ձեռքբերումների ներկայացում ու տարածում։

Լեզվամտածողության և մեդիագրագիտության զարգացում․ Մայրենի լեզվի, բանավոր և գրավոր խոսքի հմտությունների խորացում թվային միջավայրում (անհատական բլոգներ, ուսումնական ռադիո, մեդիանյութեր)

Հարցազրույցների վարում ծնողների, ընկերների կամ դասավանդողների հետ։

Ստեղծագործական երևակայության և ինքնուրույնության խթանում․ Հեքիաթների, առակների, ավանդապատումների և ընթերցարանային նյութերի վերլուծության միջոցով սովորողների ստեղծագործական մտածողության զարգացում։

Ամփոփումը՝

«Հոկտեմբերյան աշնանային 21-րդ բաց հավաքի» ընթացքում ստեղծված մեդիանյութերը և բլոգային փաթեթները կհրապարակվեն դասավանդողի և սովորողների բլոգներում։ Հաջողված նյութերը կհրապարակվեն նաև կրթահամալիրի կայքում։

26-02 հոկտեմբերի․ առաջադրանքների փաթեթ

Հեռավար ուսուցում

Սեպտեմբերի 26-ը Կոմիտաս վարդապետի ծննդյան օրն է։ Ընտանիքիդ անդամների հետ ընտրի՛ր Կոմիտասի  բանաստեղծություններից կամ երգերից մեկը կամ մի քանիսը, կարդա՛, երգի՛ր, տեսագրի՛ր, հղումը տեղադրի՛ր բլոգումդ։

Հղումո՛վ ծանոթացի՛ր սովորողների պատումներին ու ի՛նքդ էլ փորձիր պատմել, թե ո՞ր տարիքում և ինչպե՞ս ես ծանոթացել Կոմիտասի ստեղծագործություններին։

Կարդա՛ Կոմիտասի «Աշուն օր» բանաստեղծությունը և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Հղումո՛վ մասնակցիր մայրենի լեզվի սեպտեմբերյան ֆլեշմոբին։

21-25 սեպտեմբերի. աշխատանքային փաթեթ

Հեռավար ուսուցում

Ընթերցի՛ր Վ․ Սարոյանի նշված առակները կատարի՛ր տեքստային աշխատանքները։

«Վիրավոր առյուծն ու կրիան»

«Անշնորհակալ կույրը»

Հղումո՛վ ծանոթացիր Սողոմոն Սողոմոնյանի՝ Կոմիտասի գործունեության մասին պատմող տեքստին և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Դիտի՛ր Կոմիտասի կյանքի և գործունեության մասին պատմող մուլտֆիլմը և գրի՛ր, թե քեզ ի՞նչն առավել տպավորեց։

Կոմիտասյան ընթերցարան

Վարդ ու կաթե


Վա՛րդ, ու կաթե՛ կարմիր ոգիդ,
Ճերմակ շուշան՝ սիրտ ու հոգիդ.
Մանուշա՜կ
Անուշակ՝
Գուրգուրե
Ու բուրե։

Տո՜ւր, սուսունիկ՝ ոսկի արև,
Հո՜ւյս անթառամ՝ կյանք հարատև։
Օրե օր
Նորե նոր
Հար գարուն
Զարդարուն։

Անուշ գարուն

Անուշ գարուն,
Ծաղիկ, բողբոջ,
Զվարթ առուն,
Կայտառ խոխոջ,
Կանաչ դալար,
Ծիծաղ ցողիկ,
Վտակ դալար,
Դուք ու՞ր թողիք։

Աշուն կյանք

Աչքի առաջ,
Հառաչ-հառաչ,
Խորհրդավոր տերևներ,
Բունեն ընկած կեղևներ,
Հողի վրա,
Դեղին հուսով
Կողի վրա։

Լուռ, անտերունչ,
Խուլ, անմռունչ՝
Չորով-փորով կեռ ծառեր,
Ծռով-փռով լեռ քարեր,
Եվ հենավոր՝
Սարի կողին,
Ե՛վ մենավոր։

ԲՈՒՍԱԲԱՐԵՎ

Սնունդը՝ ծառին

Ծառի՛կ, ծառի՛կ,

Շունչդ անառիկ.

Ի՞նչ ու ինչպե՞ս՝

Անջուր անլուր,

Քո բուռ ու կուռ,

Դալարում ես

Դեպի երկին փռելով,

Ու ճյուղերդ ջրելո՞վ։

ԾԱՌՆ ԱՐՄԱՏԻՆ 

Բունի՜կ-բունիկ՝

Կաթնետունիկ.

Ի՞նչ ու ինչպե՞ս

Քո երակներ

Լուսո ակեր

Պալարում ես

Եռուն-եռուն կրակելով,

Հեռուն-հեռուն ճրագելո՞վ։


ԲՈՒՆԸ՝ ԲԱՐԻՆ

Բարի՛կ–բարիկ՝

Շունչ-պարարիկ.

Ի՞նչ ու ինչպե՞ս

Տնիկ-տնիկ

Բազմածնիկ

Գալարում ես

Ոգի-ոգի նվագելով,

Պահիկ-պահիկ հավաքելո՞վ:

ԲԱՐԸ՝ ԾԱՂԿԻՆ

Ծաղի՜կ-տիրուն՝

Երկրի՛ սիրուն.

Էդ ի՞նչ ու ինչ

Թերթիկ ունես՝

Կարմիր–ձուն ես.

Ու լարում ես.

Բոլոր-մոլոր եռ թշերով,

Ոլորվելով սեր նշերո՞վ:


ԾԱՂԻԿԸ  ՏԵՐԵՎԻՆ 

Տերե՜վ-տերև,

Գլխավերև,

Էդ ի՞նչ ու ինչ

Առակ-առակ՝

Կանաչ-կարագ

Նկարում ես.

Քու մատիկներ հեղուն-բեղուն

Ու պատիկներ հղուն–մեղո՞ւն:

Բոլորն՝ իրար

Միանալո՜վ

Հիանալով:

Իբր զարդ

Օրե օր
Նորեն նոր
Ճրագ առ,
Կրակ տար
Պահե վառ՝
Անսպառ՝
Մտքիդ յար
Սրտիդ լար
Լուսատու,
Հուսատու։

Իմ երազում

Եվ ա՛յս գիշեր, իմ երազում, քեզ հետ մետկեղ պարեցինք,
Սեր-ոգիներ սուրբ սեղանում մեղրամոմեր շարեցին։
Ոսկի-արծաթ ամպի ծալեն նուրբ ու բարակ քող ճարեցինք,
Ինծի-քեզի կարմիր-կանաչ սիրո շապիկ կարեցին։

Հով-սեր

Նուրբ հովի պես լարերով՝
Սուրբ ծովի պես պարելով,
Սերըդ սրտում պահեցիր,
Սրտիս խորքում գահեցիր։

Աշունն եկավ ծառին, սարին հևելով՝
Անձրև թելեր փոշի-փոշի թևելով․
Պտուկը ճոխ՝ առին տարին
Տերևները կանաչ-ճանաչ պեղելով։

Աստվա՜ծ իմ

Սիրո սերմը զատեցիր,
Հրո ջերմը պատեցիր․
Հողին շունչդ փչելով՝
Հոգի կյանքդ կաթեցիր։
Եվ Արևդ լուսին մարմնես մաղեցավ,
Եվ իմ հոգին Հոգուդ ցողով շաղեցավ,
Իմ սրտիկի սերն ու բոցը, սիրո խոցը՝
Ամպերի մեջ, որպես կայծակ սահեցավ։

Ճանապարհ

Բարակ ուղին սողալով,
Ոտի տակին դողալով,
Ճամփի ծայրին բուսել է
Կյանքի ծառը շողալով։

Ի՜նչ լայն սիրտ է, որ ունի
Այս ճանապարհն Անհունի․․․
Մարդու, բույսի, գազանի
Եվ թևավոր թռչունի։